نماز خواندن در آن باطل است. مگر به يك راه شرعى مانند مصالحه با مجتهد خمس يا زكات آن را به ذمه بگيرد و همچنين (نماز خواندن و) هر گونه تصرف در تركه ميت كه مورد تعلق زكات و خمس و حق الناس مثل مظالم است قبل از آنكه پرداخت شود، جايز نيست، و همچنين است اگر به مقدار تمام تركه، بدهكار باشد، بلكه اگر اين مقدار هم نباشد، (هر گونه تصرفى در آن جايز نيست) مگر آنكه طلبكاران راضى باشند يا ورثه بدون مسامحه تصميم پرداخت ديون ميّت را داشته باشند. و بنابر احتياط (واجب) بايد براى نماز و تصرفات ديگر در آن از ولىّ ميّت هم رضايت گرفته شود.

(٢)

مسأله ٥- جواز تصرف و نماز خواندن در ملك ديگرى دائر مدار آنست كه احراز رضايت و طيب خاطر مالك بشود.

هر چند صريحا اذن نداده باشد. به اين ترتيب كه از قرائن و شواهد و ظواهرى كه مطمئنا از رضايت مالك، كشف مى‌كند. و به احتمال خلاف آن اعتناء نمى‌شود رضايت او دانسته شود مانند مهمانخانه‌هائى كه درشان باز است و حمام‌ها و مسافرخانه‌ها و مانند آنها.

(٣)

مسأله ٦- خواندن نماز در زمينهاى وسيع مانند صحراها و كشتزارها و بوستانهائى كه ديوارى براى آنها بنا نشده، جايز است.

بلكه ساير تصرفات مختصرى كه عادتا در آنها متداول است مانند استفاده راه كردن معمولى در آنها كه موجب ضرر نباشد و نشستن و خوابيدن در آنها و غير اينها، (جايز است) و تحقيق و جستجو از مالك‌هاى آنها واجب نيست. و فرقى بين مالك‌هاى كامل يا قاصر مانند صغيرها و ديوانه‌ها نيست. ولى اگر جلوگيرى و نارضائى مالكين آن نمايان شود و لو با گذاشتن چيزى (مثل سيم) كه مانع دخول مردم در آنها شود، (در چنين شرائطى) همه تصرفات نامبرده و شبه آنها، اشكال دارد. مگر در زمينهاى بسيار وسيع مثل صحراهائى كه مربوط به روستاها و از توابع عرفى آنها و چراگاههاى چارپايان و حيوانات آنها است. كه در اينگونه زمينها، تصرفات مذكور جايز است اگر چه منع و كراهت مالك از تصرفات نامبرده، آشكار گردد.

(٤)

مسأله ٧- مقصود از مكانى كه به خاطر غصب بودن آن، نماز در آن باطل است‌

، چيزى است كه نمازگزار روى آن قرار بگيرد و لو با چند واسطه باشد، اگر چه داراى اشكال است، و (همچنين) فضائى است كه در قيام و ركوع و سجود و مانند آنها، اشغال مى‌شود بنابراين گاهى هر دو قسم با هم جمع مى‌شوند مانند نماز در زمين غصبى. و گاهى از هم جدا مى‌شوند (كه يكى از آنها غصبى است) مانند بالكن مباح كه روى فضاى غصبى قرار گرفته و مانند فرش غصبى كه روى زمين غير غصبى انداخته شده است.