نجس مى‌شود، ولى اگر در اثر مجاورت با نجاست تغيير كند نجس نمى‌شود، مانند آنكه آب مطلق در اثر نزديك بودن با مردار بو بگيرد. ولى اگر مردار خارج آب بيفتد و تنها قسمتى از آن داخل آب قرار بگيرد، و آب بواسطه مجموع آن تغيير نمايد نجس ميشود.

(٢)

مسأله ٥- معيار [نجس شدن‌] اين است كه آب با اوصاف نجاست تغيير كند

نه با اوصاف متنجس، پس اگر آب كر يا جارى و مانند آنها بوسيله روناس متنجس قرمز گردد نجس نمى‌شود.

(٣)

مسأله ٦- معيار، تغيير يكى از اوصاف سه‌گانه آب به سبب نجاست است‌

، اگر چه تغيير آن از سنخ اوصاف نجاست نباشد، پس اگر آب با ريختن خون در آن، زرد شود نجس مى‌شود.

(٤)

مسأله ٧- اگر متنجسى كه وصف نجاست را دارد در آب معتصم [٣] بيفتد

و به سبب همان وصف نجس آن آب را تغيير دهد، بنابر اقوا آب نجس نمى‌شود. مانند اينكه مردارى در آبى بيفتد و بوى آب را تغيير دهد سپس مردار بيرون آورده شود و آن آب در آب كرى ريخته شود و بوى كر را تغيير دهد. [كه آب كرّ نجس نمى‌شود] ولى متنجس مقدارى از اجزاء نجس را همراه داشته باشد و به اين جهت آب معتصم تغيير كند نجس مى‌شود.

(٥)

مسأله ٨- آب جارى كه از زمين مى‌جوشد

و روان است، كم باشد يا زياد، و نيز آبى كه مى‌جوشد ولى راكد است مانند بعضى از چشمه‌ها با ملاقات نجاست نجس نمى‌شود، و بنابر اقوا آب چاه حكم آب جارى را دارد پس اين آبها فقط در صورتى كه با نجاست تغيير كنند نجس مى‌شوند.

(٦)

مسأله ٩- آب راكدى كه متصل به آب جارى باشد

در حكم آب جارى است، پس گودال آبى كه به وسيله آبراه كوچك و مانند آن (مثل لوله) به نهر متصل باشد در حكم آب نهر است، و همچنين است آب ساكن كناره‌هاى نهر.

(٧)

مسأله ١٠- آب جارى و آنچه در حكم آن است اگر بوسيله نجاست تغيير يافته و نجس شود

در صورتى كه تغيير آن- و لو بخودى خود- از بين برود و با آب معتصم ممزوج گردد پاك مى‌شود.

(٨)

مسأله ١١- آب راكدى كه مادّه [٤] ندارد

اگر كمتر از كر باشد با ملاقات نجاست نجس مى‌شود، چه آب به نجاست برسد و چه بالعكس، و با ممزوج شدن با آب معتصم مانند جارى، كر و آب باران پاك مى‌شود، و اقوا آنست كه صرف اتصال بدون ممزوج شدن‌