تفسير التبيان
(١)
٣ ص
(٢)
٣ ص
(٣)
٣ ص
(٤)
٥ ص
(٥)
١٠ ص
(٦)
١٠ ص
(٧)
١٣ ص
(٨)
١٧ ص
(٩)
١٧ ص
(١٠)
١٩ ص
(١١)
٢٢ ص
(١٢)
٢٤ ص
(١٣)
٢٧ ص
(١٤)
٢٧ ص
(١٥)
٣٥ ص
(١٦)
٣٩ ص
(١٧)
٤٣ ص
(١٨)
٤٣ ص
(١٩)
٤٩ ص
(٢٠)
٥٣ ص
(٢١)
٥٦ ص
(٢٢)
٥٦ ص
(٢٣)
٦٠ ص
(٢٤)
٦٣ ص
(٢٥)
٦٥ ص
(٢٦)
٦٨ ص
(٢٧)
٧٠ ص
(٢٨)
٧٣ ص
(٢٩)
٧٣ ص
(٣٠)
٧٩ ص
(٣١)
٨٢ ص
(٣٢)
٨٤ ص
(٣٣)
٨٦ ص
(٣٤)
٨٨ ص
(٣٥)
٩٣ ص
(٣٦)
٩٣ ص
(٣٧)
٩٦ ص
(٣٨)
١٠٠ ص
(٣٩)
١٠٣ ص
(٤٠)
١٠٧ ص
(٤١)
١١٢ ص
(٤٢)
١١٢ ص
(٤٣)
١١٧ ص
(٤٤)
١٢٣ ص
(٤٥)
١٢٦ ص
(٤٦)
١٣١ ص
(٤٧)
١٣١ ص
(٤٨)
١٣٤ ص
(٤٩)
١٣٧ ص
(٥٠)
١٣٩ ص
(٥١)
١٤٤ ص
(٥٢)
١٤٤ ص
(٥٣)
١٥٠ ص
(٥٤)
١٥٦ ص
(٥٥)
١٦٠ ص
(٥٦)
١٦٠ ص
(٥٧)
١٦٥ ص
(٥٨)
١٦٨ ص
(٥٩)
١٧١ ص
(٦٠)
١٧١ ص
(٦١)
١٧٥ ص
(٦٢)
١٧٩ ص
(٦٣)
١٨٣ ص
(٦٤)
١٨٩ ص
(٦٥)
١٨٩ ص
(٦٦)
١٩٣ ص
(٦٧)
١٩٩ ص
(٦٨)
٢٠٤ ص
(٦٩)
٢٠٤ ص
(٧٠)
٢١١ ص
(٧١)
٢١٦ ص
(٧٢)
٢٢٢ ص
(٧٣)
٢٢٢ ص
(٧٤)
٢٢٦ ص
(٧٥)
٢٢٩ ص
(٧٦)
٢٣٢ ص
(٧٧)
٢٣٢ ص
(٧٨)
٢٣٣ ص
(٧٩)
٢٣٧ ص
(٨٠)
٢٣٧ ص
(٨١)
٢٤١ ص
(٨٢)
٢٤٦ ص
(٨٣)
٢٥٠ ص
(٨٤)
٢٥٠ ص
(٨٥)
٢٥٥ ص
(٨٦)
٢٥٩ ص
(٨٧)
٢٦٢ ص
(٨٨)
٢٦٧ ص
(٨٩)
٢٦٧ ص
(٩٠)
٢٧٠ ص
(٩١)
٢٧٤ ص
(٩٢)
٢٧٦ ص
(٩٣)
٢٧٩ ص
(٩٤)
٢٧٩ ص
(٩٥)
٢٨٤ ص
(٩٦)
٢٨٨ ص
(٩٧)
٢٨٨ ص
(٩٨)
٢٨٨ ص
(٩٩)
٢٨٩ ص
(١٠٠)
٢٨٩ ص
(١٠١)
٢٩٣ ص
(١٠٢)
٢٩٥ ص
(١٠٣)
٢٩٥ ص
(١٠٤)
٢٩٧ ص
(١٠٥)
٢٩٨ ص
(١٠٦)
٢٩٨ ص
(١٠٧)
٣٠٠ ص
(١٠٨)
٣٠٤ ص
(١٠٩)
٣٠٧ ص
(١١٠)
٣٠٧ ص
(١١١)
٣١٠ ص
(١١٢)
٣١٢ ص
(١١٣)
٣١٥ ص
(١١٤)
٣١٥ ص
(١١٥)
٣١٩ ص
(١١٦)
٣٢٢ ص
(١١٧)
٣٢٢ ص
(١١٨)
٣٢٦ ص
(١١٩)
٣٢٨ ص
(١٢٠)
٣٢٨ ص
(١٢١)
٣٣١ ص
(١٢٢)
٣٣٣ ص
(١٢٣)
٣٣٣ ص
(١٢٤)
٣٣٥ ص
(١٢٥)
٣٣٧ ص
(١٢٦)
٣٤٠ ص
(١٢٧)
٣٤٠ ص
(١٢٨)
٣٤٤ ص
(١٢٩)
٣٤٩ ص
(١٣٠)
٣٤٩ ص
(١٣١)
٣٥٢ ص
(١٣٢)
٣٥٦ ص
(١٣٣)
٣٥٦ ص
(١٣٤)
٣٥٩ ص
(١٣٥)
٣٦٢ ص
(١٣٦)
٣٦٢ ص
(١٣٧)
٣٦٥ ص
(١٣٨)
٣٦٧ ص
(١٣٩)
٣٦٧ ص
(١٤٠)
٣٧١ ص
(١٤١)
٣٧١ ص
(١٤٢)
٣٧٥ ص
(١٤٣)
٣٧٥ ص
(١٤٤)
٣٧٨ ص
(١٤٥)
٣٧٨ ص
(١٤٦)
٣٨١ ص
(١٤٧)
٣٨٤ ص
(١٤٨)
٣٨٤ ص
(١٤٩)
٣٨٧ ص
(١٥٠)
٣٨٧ ص
(١٥١)
٣٩٢ ص
(١٥٢)
٣٩٢ ص
(١٥٣)
٣٩٥ ص
(١٥٤)
٣٩٥ ص
(١٥٥)
٣٩٨ ص
(١٥٦)
٣٩٨ ص
(١٥٧)
٤٠١ ص
(١٥٨)
٤٠١ ص
(١٥٩)
٤٠٤ ص
(١٦٠)
٤٠٤ ص
(١٦١)
٤٠٦ ص
(١٦٢)
٤٠٦ ص
(١٦٣)
٤٠٩ ص
(١٦٤)
٤٠٩ ص
(١٦٥)
٤١٢ ص
(١٦٦)
٤١٢ ص
(١٦٧)
٤١٤ ص
(١٦٨)
٤١٤ ص
(١٦٩)
٤١٧ ص
(١٧٠)
٤١٧ ص
(١٧١)
٤١٩ ص
(١٧٢)
٤١٩ ص
(١٧٣)
٤٢٤ ص
(١٧٤)
٤٢٤ ص
(١٧٥)
٤٢٦ ص
(١٧٦)
٤٢٦ ص
(١٧٧)
٤٢٩ ص
(١٧٨)
٤٢٩ ص
(١٧٩)
٤٣٢ ص
(١٨٠)
٤٣٢ ص
(١٨١)
٤٣٥ ص
(١٨٢)
٤٣٥ ص
 
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص
٢٠٠ ص
٢٠١ ص
٢٠٢ ص
٢٠٣ ص
٢٠٤ ص
٢٠٥ ص
٢٠٦ ص
٢٠٧ ص
٢٠٨ ص
٢٠٩ ص
٢١٠ ص
٢١١ ص
٢١٢ ص
٢١٣ ص
٢١٤ ص
٢١٥ ص
٢١٦ ص
٢١٧ ص
٢١٨ ص
٢١٩ ص
٢٢٠ ص
٢٢١ ص
٢٢٢ ص
٢٢٣ ص
٢٢٤ ص
٢٢٥ ص
٢٢٦ ص
٢٢٧ ص
٢٢٨ ص
٢٢٩ ص
٢٣٠ ص
٢٣١ ص
٢٣٢ ص
٢٣٣ ص
٢٣٤ ص
٢٣٥ ص
٢٣٦ ص
٢٣٧ ص
٢٣٨ ص
٢٣٩ ص
٢٤٠ ص
٢٤١ ص
٢٤٢ ص
٢٤٣ ص
٢٤٤ ص
٢٤٥ ص
٢٤٦ ص
٢٤٧ ص
٢٤٨ ص
٢٤٩ ص
٢٥٠ ص
٢٥١ ص
٢٥٢ ص
٢٥٣ ص
٢٥٤ ص
٢٥٥ ص
٢٥٦ ص
٢٥٧ ص
٢٥٨ ص
٢٥٩ ص
٢٦٠ ص
٢٦١ ص
٢٦٢ ص
٢٦٣ ص
٢٦٤ ص
٢٦٥ ص
٢٦٦ ص
٢٦٧ ص
٢٦٨ ص
٢٦٩ ص
٢٧٠ ص
٢٧١ ص
٢٧٢ ص
٢٧٣ ص
٢٧٤ ص
٢٧٥ ص
٢٧٦ ص
٢٧٧ ص
٢٧٨ ص
٢٧٩ ص
٢٨٠ ص
٢٨١ ص
٢٨٢ ص
٢٨٣ ص
٢٨٤ ص
٢٨٥ ص
٢٨٦ ص
٢٨٧ ص
٢٨٨ ص
٢٨٩ ص
٢٩٠ ص
٢٩١ ص
٢٩٢ ص
٢٩٣ ص
٢٩٤ ص
٢٩٥ ص
٢٩٦ ص
٢٩٧ ص
٢٩٨ ص
٢٩٩ ص
٣٠٠ ص
٣٠١ ص
٣٠٢ ص
٣٠٣ ص
٣٠٤ ص
٣٠٥ ص
٣٠٦ ص
٣٠٧ ص
٣٠٨ ص
٣٠٩ ص
٣١٠ ص
٣١١ ص
٣١٢ ص
٣١٣ ص
٣١٤ ص
٣١٥ ص
٣١٦ ص
٣١٧ ص
٣١٨ ص
٣١٩ ص
٣٢٠ ص
٣٢١ ص
٣٢٢ ص
٣٢٣ ص
٣٢٤ ص
٣٢٥ ص
٣٢٦ ص
٣٢٧ ص
٣٢٨ ص
٣٢٩ ص
٣٣٠ ص
٣٣١ ص
٣٣٢ ص
٣٣٣ ص
٣٣٤ ص
٣٣٥ ص
٣٣٦ ص
٣٣٧ ص
٣٣٨ ص
٣٣٩ ص
٣٤٠ ص
٣٤١ ص
٣٤٢ ص
٣٤٣ ص
٣٤٤ ص
٣٤٥ ص
٣٤٦ ص
٣٤٧ ص
٣٤٨ ص
٣٤٩ ص
٣٥٠ ص
٣٥١ ص
٣٥٢ ص
٣٥٣ ص
٣٥٤ ص
٣٥٥ ص
٣٥٦ ص
٣٥٧ ص
٣٥٨ ص
٣٥٩ ص
٣٦٠ ص
٣٦١ ص
٣٦٢ ص
٣٦٣ ص
٣٦٤ ص
٣٦٥ ص
٣٦٦ ص
٣٦٧ ص
٣٦٨ ص
٣٦٩ ص
٣٧٠ ص
٣٧١ ص
٣٧٢ ص
٣٧٣ ص
٣٧٤ ص
٣٧٥ ص
٣٧٦ ص
٣٧٧ ص
٣٧٨ ص
٣٧٩ ص
٣٨٠ ص
٣٨١ ص
٣٨٢ ص
٣٨٣ ص
٣٨٤ ص
٣٨٥ ص
٣٨٦ ص
٣٨٧ ص
٣٨٨ ص
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص

تفسير التبيان - الشيخ الطوسي - الصفحة ٢٠٦

(هَل‌ أَتي‌ عَلَي‌ الإِنسان‌ِ حِين‌ٌ) ‌ أي ‌ مدة طويلة. و الدهر مرور الليل‌ و النهار و جمعه‌ أدهر و دهور، و الفرق‌ ‌بين‌ الدهر و الوقت‌ ‌أن‌ الوقت‌ مضمن‌ بجعل‌ جاعل‌، لان‌ اللّه‌ جعل‌ لكل‌ صلاة مفروضة وقتاً، و جعل‌ للصيام‌ وقتاً معيناً، و ‌قد‌ يجعل‌ الإنسان‌ لنفسه‌ وقتاً يدرس‌ ‌فيه‌ ‌ما يحتاج‌ ‌إلي‌ درسه‌ و وقتاً مخصوصاً لغذائه‌.

و ‌قوله‌ (لَم‌ يَكُن‌ شَيئاً مَذكُوراً) ‌ أي ‌ ‌لم‌ يكن‌ ممن‌ ذكره‌ ذاكر، لأنه‌ ‌کان‌ معدوماً ‌غير‌ موجود. و ‌في‌ ‌الآية‌ دلالة ‌علي‌ ‌أن‌ المعدوم‌ ‌لا‌ يسمي‌ شيئاً، و إنما سمي‌ زلزلة الساعة شيئاً مجازاً. و المعني‌ إنها ‌إذا‌ وجدت‌ كانت‌ شيئاً عظيماً.

و ‌قوله‌ (إِنّا خَلَقنَا الإِنسان‌َ مِن‌ نُطفَةٍ) اخبار ‌من‌ اللّه‌ ‌تعالي‌ ‌أنه‌ خلق‌ الإنسان‌ سوي‌ آدم‌ و حواء ‌من‌ نطفة، و ‌هو‌ ماء الرجل‌ و المرأة ‌ألذي‌ يخلق‌ منهما الولد، فالنطفة الماء القليل‌ ‌في‌ أناء ‌کان‌ ‌او‌ ‌غير‌ إناء ‌قال‌ الشاعر:

و ‌ما النفس‌ ‌إلا‌ نطفة بقرارة        ‌إذا‌ ‌لم‌ تكدّر صار صفواً غديرها

و ‌قوله‌ (أَمشاج‌ٍ) ‌قال‌ ‌إبن‌ عباس‌ أخلاط ‌من‌ ماء الرجل‌ و ماء المرأة. و ‌قال‌ الحسن‌ و الربيع‌ ‌بن‌ أنس‌ و مجاهد مثل‌ ‌ذلک‌. و ‌قال‌ قتادة: معني‌ أمشاج‌ أطوار طوراً نطفة و طوراً مضغة و طوراً عظماً ‌إلي‌ ‌أن‌ صار إنساناً ليختبره‌ بهذه‌ الصفات‌. و ‌قال‌ مجاهد: معناه‌ ألوان‌ النطفة. و ‌قال‌ ‌عبد‌ اللّه‌: عروق‌ النطفة و واحد الأمشاج‌ مشيج‌، و ‌هو‌ الخلط، و سمي‌ النطفة بذلك‌، لأنه‌ جعل‌ ‌فيها‌ اخلاطاً ‌من‌ الطبائع‌ ‌الّتي‌ تكون‌ ‌في‌ الإنسان‌ ‌من‌ الحرارة و البرودة و اليبوسة و الرطوبة. ‌ثم‌ عداها ‌له‌، ‌ثم‌ بناه‌ البنية الحيوانية المعدلة الاخلاط. ‌ثم‌ جعل‌ ‌فيها‌ الحياة ‌ثم‌ شق‌ ‌له‌ السمع‌ و البصر فتبارك‌ اللّه‌ رب‌ العالمين‌، و ‌ذلک‌ ‌قوله‌ (فَجَعَلناه‌ُ سَمِيعاً بَصِيراً).

و ‌قوله‌ (نَبتَلِيه‌ِ) ‌ أي ‌ نختبره‌ ‌بما‌ نكلفه‌ ‌من‌ الافعال‌ الشاقة لننظر ‌ما طاعته‌ و ‌ما عصيانه‌ فنجازيه‌ بحسب‌ ‌ذلک‌، و يقال‌ مشجت‌ ‌هذا‌ بهذا ‌إذا‌ اخلطته‌ ‌به‌، و ‌هو‌ ممشوج‌ ‌به‌