فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٧٥ - شرط دوم تا هنگام وفات يكى از طرفين، زوجه در عقد زوج باقى باشد،
فوت كند، از يكديگر ارث مىبرند؛ و در دخول فرقى بين قُبُل و دُبُر نيست.
و ظاهراً لازم است مرگش در اين مرض قبل از بهبودى همين مرض باشد ولى لازم نيست به سبب همين مرض باشد، پس اگر در همين بيمارى و قبل از بهبودى از آن به علتى ديگر- نظير پرت شدن از بام- از دنيا برود، باز از يكديگر ارث نمىبرند؛ و ظاهراً فرقى نيست بين اينكه بيماريش طولانى باشد يا كوتاه؛ و اگر بيمارى او نظير جنون ادوارى مدّتى برطرف مىشود و دوباره عود مىكند- به گونهاى كه عرف در دور برطرف شدنش نمىگويد اين بيمارى بهبود يافته- چنانچه از دنيا برود، ظاهراً همسرش كه در حال بيمارى به عقدش درآمده از او ارث نمىبرد؛ و ليكن احتياط در مصالحه است.
٢٠٠- اگر ميّت همسران دائمى متعدّد داشته باشد، يك چهارم تركه- در صورتى كه ميت فرزند نداشته باشد- و يك هشتم آن- در صورتى كه فرزند داشته باشد به همسران دائمى او مىرسد و بين آنها بالسّويّة تقسيم مىشود، پس همسران ميّت يا يك چهارم مال يا يك هشتم آن را مىبرند، بنابر اين فرزند ميّت مانع است از اينكه همسرش بيش از يك هشتم مال را ببرد، چه اين فرزندش متولّد از همين همسرى باشد كه ارث مىبرد يا از همسرى ديگر أعمّ از دائمى و انقطاعى، چه اين فرزند بدون واسطه باشد يا با واسطه و به اصطلاح نوه او؛ و همسرى كه ميّت او را در مرض موتش طلاق داده است نيز از اين يك چهارم يا يك هشتم سهم مىبرد، البته با شرائط مندرج در فقره (١٩٨).
٢٠١- زوج از تمامى تركه زوجه- چه منقول و چه غير منقول- ارث مىبرد؛ اما زوجه فقط از منقولات ارث مىبرد؛ ولى از أراضى مطلقاً سهم نمىبرد، نه از عين آنها و نه از قيمتشان، چه أراضى زير كشت، زرع، درخت، بناء و امثال آن قرار گرفته باشند يا نه؛ و اما از قيمت مصالح ساختمانى از قبيل تير آهن، تخته، آجر و امثال آنها و همچنين از درخت، نخل و امثال آن ارث مىبرد، و در بناء فرقى بين اقسام بناء از قبيل آسياب، حمام، دكان، اصطبل و غيره نيست، و در درختان هم فرقى بين كوچك و بزرگ، خشك و سبز و شاخههاى هرس شدنى آن مادامى كه بالاى درخت مىباشند نيست.
٢٠٢- مراد از اعيانى كه زوجه ميّت از قيمت آنها ارث مىبرد اعيانى است كه در حال مرگ شوهر موجود بودهاند، پس اگر بعد از مرگ شوهر تا روز تقسيم ارث، عينى- مثلًا