زوج نصف- سه سهم- فرضاً مى‌رسد؛ و به أولاد مذكور سُدس- يك سهم- فرضاً مى‌رسد و دو سهم باقى هم به أولاد مذكور ردّ مى‌شود؛ و چون يك فرضاً و دو ردّاً بر اولاد مذكور منكسر است، مخرج كسر- شش، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و سى و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- سى و شش- به زوج نصف- هجده سهم- فرضاً مى‌رسد؛ و به أولاد مذكور سُدس- شش سهم- فرضاً مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد، و دوازده سهم باقى هم به أولاد مذكور ردّ مى‌شود و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

٦٨١- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب أولاد مذكور فرض پدرشان است و فرض پدرشان سُدس و مخرجش شش مى‌باشد، و چون دو مخرج- چهار و شش- توافُق در نصف دارند، نصف يكى در تمام ديگرى ضرب و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- فرضاً مى‌رسد؛ و به أولاد مذكور سُدس- دو سهم- فرضاً مى‌رسد، و هفت سهم باقى هم به أولاد ردّ مى‌شود؛ و چون دو فرضاً و هفت ردّاً بر آنها منكسر است، مخرج كسر- شش، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوجه رُبع- هجده سهم- فرضاً مى‌رسد؛ و به أولاد مذكور سُدس- دوازده سهم- فرضاً مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد، و چهل و دو سهم باقى هم به أولاد مذكور ردّ مى‌شود و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

يك پسر و يك دختر از برادر پدرى با يك پسر و يك دختر از برادر مادرى:

٦٨٢- نصيب مادرى‌ها فرض پدرشان است و فرض پدرشان سُدس و مخرجش شش مى‌باشد و شش اصل فريضه است، كه سُدس آن فرضاً به آنها مى‌رسد؛ و پنج سهم باقى هم به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و پنج پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل‌

[١] - زيرا عدد رؤوس پدرى‌ها سه و عدد رؤوس مادرى‌ها دو است؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و شش حاصل مى‌گردد.