فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٨٢ - يك برادر و يك خواهر پدرى با يك برادر و يك خواهر و جد و جده مادرى
سه سهم داده مىشود؛ و شش سهم باقى أثلاثاً بين پدرى هاتقسيم مىگردد، و به برادر و جدّ پدرى هركدام دو سهم و به خواهر و جدّه پدرى هركدام يك سهم مىرسد.[١]
٤٣٣- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و فرض مادرىها ثُلث و مخرجش سه مىباشد، و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مىشود و دوازده حاصل مىگردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- و به مادرىها ثُلث- چهار سهم- و پنج سهم باقى به پدرىها مىرسد؛ و چون پنج سهم پدرىها بر آنان منكسر است، مخرج كسر- شش، عدد رؤوس پدرىها- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مىشود و هفتاد و دو حاصل مىگردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوجه رُبع- هجده سهم- و به مادرىها ثُلث- بيست و چهار سهم- مىرسد و به هركدام شش سهم داده مىشود؛ و سى سهم باقى به پدرىها مىرسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به برادر و جدّ پدرى هركدام ده سهم و به خواهر و جدّه پدرى هركدام پنج سهم مىرسد.
يك برادر و يك خواهر پدرى با يك برادر و يك خواهر و جدّ و جدّه مادرى:
٤٣٤- فرض مادرىها ثُلث و مخرجش سه است و سه اصل فريضه مىباشد، كه به مادرىها ثُلث- يك سهم- و دو سهم باقى به پدرىها مىرسد؛ و چون يك سهم مادرىها و دو سهم پدرىها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- دوازده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است[٢]- در اصل فريضه- سه- ضرب مىشود
[١] - و نيز مىتوان به اين صورت مسأله را تصحيح نمود كه: چون دو سهم مادرىها و يك سهم پدرىها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- دوازده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مىشود و هفتاد و دو حاصل مىگردد، و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوج نصف- سى و شش سهم- مىرسد؛ و به مادرىها ثُلث- بيست و چهار سهم- مىرسد و به هر يك از آنها
شش سهم داده مىشود؛ و دوازده سهم باقى به پدرىها مىرسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى بهبرادر پدرى و جدّ پدرى هركدام چهار سهم و به خواهر پدرى و جدّه پدرى هركدام دو سهم داده مىشود.
[٢] - زيرا عدد رؤوس مادرىها چهار است و عدد رؤوس پدرىها سه است؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مىشود و دوازده حاصل مىگردد.