فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٠٠ - اول - متوافقان به معناى أخص
يعنى نه أقلّ أكثر را فانى سازد و نه عدد ثالث غير از واحد مانند عدد سه و پنج؛ و به عبارت ديگر چنانچه عدد بزرگ را بر عدد كوچك تقسيم كنند و بعد عدد كوچك را بر باقى عدد بزرگ تقسيم نمايند و همينطور ادامه دهند منتهى به يك شود، مانند ٥ و ٩، كه ٩ تقسيم بر پنج ٤ مىماند و بعد ٥ تقسيم بر ٤ يك مىماند.
و قاعده متباينان در رؤوس و سهام ورثه آن است كه تمام يكى از دو عدد در تمام ديگرى ضرب شود.
ب- تساوى:
١٩- تساوى آن است كه دو عدد به لحاظ مقدار مثل يكديگر باشند، مانند سه و سه كه اين دو عدد را نسبت به يكديگر متساويان يا متماثلان مىگويند؛ و قاعده متساويان در رؤوس و سهام ورثه آن است كه اكتفاء به يكى از آن دو مىشود.
ج- تداخُل:
٢٠- تداخُل آن است كه دو عدد مختلف- بزرگ و كوچك- به گونهاى باشند كه وقتى عدد بزرگ را بر عدد كوچك تقسيم نمايند، عدد بزرگ فانى شود و چيزى باقى نماند؛ و بايد عدد كوچك از نصف عدد بزرگ بيشتر نباشد مانند سه و شش.
و قاعده متداخلان در رؤوس و سهام ورثه آن است كه عدد أقلّ را انداخته و اكتفاء به عدد أكثر شود.
د- توافُق:
متوافقان- كه متشاركان نيز ناميده مىشوند- دو قسم مىباشند: ١- متوافقان به معناى أخصّ، ٢- متوافقان به معناى أعمّ.
اوّل- متوافقان به معناى أخصّ:
٢١- متوافقان به معناى أخصّ آن است كه عدد أقلّ بيش از نصف عدد أكثر باشد، يعنى از نصف آن بگذرد و عدد أقلّ عدد أكثر را فانى نسازد، بلكه عدد ثالثى كه بيش از يك است هر دو را فانى سازد، پس اگر عدد فانى سازنده دو باشد، متوافق در نصف مىباشند، مانند چهار و شش كه عدد دو آنها را فانى مىسازد؛ و اگر سه باشد متوافق در ثُلث مىباشند، مانند نُه و دوازده، كه عدد سه آنها را فانى مىسازد؛ و اگر چهار باشد