است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و پنجاه و چهار حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- پنجاه و چهار- به سه برادر و سه خواهر مادرى ثُلث- هجده سهم- مى‌رسد و به هركدام سه سهم داده مى‌شود؛ و سى و شش سهم باقى به سه برادر و سه خواهر پدرى مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر برادر هشت سهم و به هر خواهر چهار سهم مى‌رسد.

٤٠٩- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و فرض سه برادر و سه خواهر مادرى ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى از آنها در ديگرى ضرب مى‌شود و شش حاصل مى‌گردد، و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف- سه سهم- و به سه برادر و سه خواهر مادرى ثُلث- دو سهم- و يك سهم باقى به سه برادر و سه خواهر پدرى مى‌رسد؛ و چون دو سهم مادرى‌ها و يك سهم پدرى‌ها بر آنان منكسر است، و بين سهم مادرى‌ها از اصل فريضه- دو- و رؤوس آنان- شش- توافق در نصف است، شش را ردّ به جزء وفق- نصف- نموديم و سه حاصل شد، و بعد از ردّ، بين مخرج كسر مادرى‌ها- همان سه كه با ردّ حاصل شد- و مخرج كسر پدرى‌ها- نُه، عدد رؤوس آنان- تداخُل شد، و اكتفاء به أكثر نُه- و نُه در اصل فريضه- شش- ضرب گرديد و پنجاه و چهار حاصل شد، و از اين فريضه- پنجاه و چهار- به زوج نصف- بيست و هفت سهم- و به مادرى‌ها ثُلث- هجده سهم- مى‌رسد و به هركدام سه سهم داده مى‌شود؛ و نُه سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر برادر دو سهم و به هر خواهر يك سهم مى‌رسد.[٢]

[١] - زيرا عدد رؤوس پدرى‌ها نُه و عدد رؤوس مادرى‌ها شش است، و چون دو مخرج- نُه و شش- توافُق در ثُلث دارند، ثُلث يكى از آنها در تمام ديگرى ضرب مى‌شود و هجده حاصل مى‌گردد.

[٢] - اين مسأله طبق قانون ردّ تصحيح يافت؛ البته مى‌توان آن را مانند سائر مسائل قبل حلّ كرد، به اين صورت كه: بعد از آنكه دو سهم مادرى‌ها و يك سهم پدرى‌ها بر آنان منكسر شد، مخرج كسر- هجده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و يكصد و هشت حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- يكصد و هشت- به زوج نصف- پنجاه و چهار سهم- مى‌رسد؛ و به سه برادر و سه خواهر مادرى ثُلث- سى و شش سهم- مى‌رسد و به هركدام شش سهم داده مى‌شود؛ و هجده سهم باقى به سه برادر و سه خواهر پدر و مادرى يا پدرى مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر برادر چهار سهم و به هر خواهر دو سهم داده مى‌شود.