٩٥٧- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه ربع مخرجش چهار است و سهم خئوله ثلث و سهم عمومه ثلثان مخرج اين دو كسر سه است و دو مخرج- چهار و سه- متباينند يكى را در ديگرى ضرب نموديم دوازده حاصل شد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه ربع- سه- و به خئوله ثلث- چهار- منكسر بر هجده و به عمومه باقى- پنج- منكسر بر شش مى‌باشد، هجده را در اصل فريضه ضرب نموديم دويست و شانزده حاصل شد و مسأله تصحيح يافت، پس به زوجه ربع- پنجاه و چهار- حاصل ضرب مرتفع در سه و به خئوله ثلث- هفتاد و دو- به مادرى سدس- دوازده- و به پدرى باقى- شصت- بالسّويّة به هركدام بيست و به عمومه باقى- نود- حاصل از ضرب مرتفع در پنج به مادرى سدس- پانزده- و به پدرى باقى- هفتاد و پنج- اثلاثاً به عمو سى و هر عمه پانزده مى‌رسد و همچنين است با ردّ.[١]

دو عمو با يك عمّه پدرى، يك عمو يا عمّه مادرى با دو دايى و دو خاله پدرى با يك دايى و خاله مادرى:

٩٥٨- سهم خئوله ثلث و سهم عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه، و سه اصل فريضه مى‌باشد، كه به خئوله ثلث منكسر بر دوازده است و به عمومه ثلثان منكسر بر شش است،[٢] دو عدد متداخلند اكتفاء به أكثر- دوازده- نموديم و آن را در اصل فريضه- سه- ضرب نموديم سى و شش حاصل شد، پس به خئوله ثلث- دوازده- به مادرى‌

[١] - بهبهانى فرموده: هرگاه افراد مذكور وارث باشند، براى خئوله ثلث و براى عمومه ثلثان، مخرج دو كسر سه و سه اصل فريضه است. براى خئوله ثلث منكسر بر هجده و براى عمومه ثلثان منكسر بر دوازده دو عدد متوافقند در نصف و ثلث و سدس اكتفاء به أقلّ مى‌كنيم سدس يكى را در تمام ديگرى ضرب مى‌كنيم و بعد مرتفع يعنى سى و شش را در اصل فريضه ضرب مى‌كنيم يكصد و هشت حاصل و مسأله تصحيح شد، و با زوج با انجام عمل انكسار دويست و شانزده حاصل شد و با زوجه با انجام عمل انكسار چهارصد و سى و دو حاصل دانسته است.

[٢] - براى خئوله مادرى ثلث منكسر بر آنها- دو- و براى پدرى باقى منكسر بر آنها- چهار-، مخرج دو كسر- دو و چهار- متداخلند اكتفاء به أكثر و آن را در سه ضرب نموديم دوازده حاصل شد، و براى عمومه مادرى سدس و باقى براى پدرى، شش حاصل مى‌شود، ميان دو عدد- دوازده و شش- تداخل است ....