فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٩٤ - سه برادر و يك خواهر پدرى و جد و جده پدرى با جد و جده مادرى
و جدّه پدرى هركدام هفت سهم مىرسد.
٤٥٧- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و فرض مادرىها ثُلث و مخرجش سه مىباشد، و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مىشود و دوازده حاصل مىگردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- و به مادرىها ثُلث- چهار سهم- و پنج سهم باقى به پدرىها مىرسد؛ و چون چهار سهم مادرىها و پنج سهم پدرىها منكسر بر آنان است، و بين سهام پدرىها از اصل فريضه- پنج- و عدد رؤوس آنان- ده- توافق به معناى أعمّ است، پس عدد رؤوس آنها به جزء وِفق- دو- ردّ مىگردد و بعد از ردّ، عدد رؤوس آنها دو مىشود، و بين اين دو و عدد رؤوس مادرىها- هفت- تبايُن مىباشد، يكى را در ديگرى ضرب مىكنيم و چهارده حاصل مىشود و چهارده را در اصل فريضه- دوازده- ضرب مىشود و يكصد و شصت و هشت حاصل مىگردد، و از اين فريضه- يكصد و شصت و هشت- به زوجه رُبع- چهل و دو سهم- و به مادرىها ثُلث- پنجاه و شش- سهم مىرسد و به هركدام هشت سهم داده مىشود؛ و هفتاد سهم باقى به پدرىها مىرسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى به دو برادر و جدّ پدرى هركدام چهارده سهم و به سه خواهر و جدّه پدرى هركدام هفت سهم مىرسد.
سه برادر و يك خواهر پدرى و جدّ و جدّه پدرى با جدّ و جدّه مادرى:
٤٥٨- فرض مادرىها ثُلث و مخرجش سه و سه اصل فريضه مىباشد، كه به مادرىها ثُلث- يك سهم- و دو سهم باقى به پدرىها مىرسد؛ و چون يك سهم مادرىها و دو سهم پدرىها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- ده، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مىشود و سى حاصل مىگردد، و از اين فريضه- سى- به مادرىها ثُلث- ده سهم- مىرسد و به هركدام پنج سهم داده مىشود؛ و بيست سهم باقى به پدرىها مىرسد و أثلاثاً بينشان
[١] - زيرا عدد رؤوس مادرىها دو است و عدد رؤوس پدرىها ده است؛ و چون دو مخرج- دو و ده- تداخُل دارند، اكتفاء به أكثر يعنى ده- مىشود.