فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٤ - احكام مربوط به فرض صاحبان فروض
ششم- ثُمن
(١٨):
٨٠- اين فرض براى زوجه دائمى است- هرچند متعدّد باشد- هرگاه شوهر او فرزند يا فرزندزاده- هرچه پايين رود- داشته باشد.
احكام مربوط به فرض صاحبان فروض:
٨١- ارث بردن زن از شوهر و شوهر از زن همه جا به عنوان فرض است؛ مگر در يك صورت، و آن در موردى است كه ميّت زن باشد و به غير از همسرش و اماموارثى نداشته عليه السلام باشد، كه در اينجا از تركه زوجه سهم مفروض شوهرش را به عنوان فرض و بقيّه را هم به عنوان ردّ به او مىدهند؛ و امّا طبقه اول و دوم، بعضى از آنها اصلًا فرض ندارند، مانند پسر و برادر أبوينى و يا پدرى؛ و بعضى از آنها بطور مطلق- يعنى در هر حال- فرض دارند مانند مادر؛ و بعضى ديگر در يك حال فرض دارند و در حالى ديگر ندارند مانند پدر، زيرا اگر ميّت فرزند داشته باشد، پدرش فرض دارد و آن يك ششم است و اگر فرزند نداشته باشد پدرش فرض ندارد، بلكه همه مال را به قرابت مىبرد، و همچنين است يك خواهر و دو خواهر پدرى و ابوينى، كه اگر ميّت برادر هم داشته باشد آنها فرض ندارند؛ و اگر نداشته باشد آنها فرض دارند و آن نصف تركه است.
٨٢- صاحبان فرض دو دسته مىباشند:
دسته اول: افرادى كه به غير از يك فرض ندارند و فرضشان به خاطر تبدّل احوال نه كم مىشود و نه زياد، نظير:
الف- پدر، كه اگر ميّت داراى فرزند باشد، پدر فرض دارد و آن يك ششم است و در همه احوال همان است و تغيير نمىكند.
ب- يك دختر و دو دختر يا بيشتر كه با نبود پسرى براى ميّت، فرض دارند و آن در يك دختر نصف و در دو دختر يا بيشتر دو ثلث است.
ج- يك خواهر أبوينى يا پدرى و دو خواهر يا بيشتر كه أبوينى يا پدرى باشند، كه اگر ميّت برادر نداشته باشد، فرض دارند و آن در يك خواهر نصف و در دو خواهر يا بيشتر دو ثلث است.
اين چند طائفه اگرچه در يك حال فرض دارند و در حال ديگر ندارند، لكن هيچگاه