دّ، عدد رؤوسشان دو مى‌شود و بين اين دو و عدد رؤوس پدرى‌ها- هفت- تبايُن است، پس يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و چهارده حاصل مى‌شود و اين چهارده در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌گردد و هشتاد و چهار حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هشتاد و چهار- به زوج نصف- چهل و دو سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- بيست و هشت سهم- مى‌رسد و به هركدام هفت سهم داده مى‌شود؛ و چهارده سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به يك برادر و جدّ پدرى هركدام چهار سهم و به دو خواهر و جدّه پدرى هركدام دو سهم داده مى‌شود.

٤٧٢- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و فرض مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد، و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- و به مادرى‌ها ثُلث- چهار سهم- و پنج سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون پنج سهم پدرى‌ها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- هفت، عدد رؤوس پدرى‌ها- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و هشتاد و چهار حاصل مى‌شود، و از اين فريضه- هشتاد و چهار- به زوجه رُبع- بيست و يك سهم- و به مادرى‌ها ثُلث- بيست و هشت سهم- مى‌رسد و به هركدام هفت سهم داده مى‌شود؛ و سى و پنج سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به برادر و جدّ پدرى هركدام ده سهم و به خواهر و جدّه پدرى هركدام پنج سهم داده مى‌شود.

دو برادر و يك خواهر و جدّ پدرى با دو برادر و جدّه مادرى:

٤٧٣- فرض مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه، و سه اصل فريضه مى‌باشد، كه به مادرى‌ها ثُلث- يك سهم- و دو سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون يك سهم مادرى‌ها و دو سهم پدرى‌ها منكسر بر آنان است، مخرج كسر- بيست و يك، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب‌

[١] - زيرا عدد رؤوس مادرى‌ها سه است و عدد رؤوس پدرى‌ها هفت است؛ و چون دو مخرج- سه و هفت- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و بيست و يك حاصل مى‌گردد.