فريضه است، كه به اولاد خئوله ثلث منكسر بر سى و شش و به اولاد عمومه ثلثان- دو- منكسر بر يكصد و هشت است،[١] دو عدد- سى و شش و پنجاه و چهار- بعد از ردّ تراميانند اولى به سوى دو جزء از هجده و دومى به سوى سه اجزاء از هجده، وفق يكى را در تمام ديگرى ضرب نموديم و بعد مرتفع را در اصل فريضه ضرب نموديم سيصد و بيست و چهار حاصل و مسأله تصحيح شد، پس به اولاد خئوله ثلث- يكصد و هشت- به مادرى ثلثِ ثلث- سى و شش- به هركدام نُه و به پدرى باقى- هفتاد و دو- به هر دسته از دو اولاد سى و شش در اولى به هركدام دوازده و در دومى به هركدام هجده و به اولاد عمومه ثلثان- دويست و شانزده- به مادرى ثلث- هفتاد و دو- به هركدام هجده و به پدرى باقى- يكصد و چهل و چهار- به اولاد عمومه ثلثان- نود و شش- اثلاثاً به پسر شصت و چهار و به دختر سى و دو و به اولاد عمومه ثلث يعنى چهل و هشت اثلاثاً به هر پسر سى و دو و دختر شانزده مى‌رسد.

١٤٧٨- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و سهم اولاد خئوله ثلث و به اولاد عمومه ثلثان، مخرج كسر ثلث و ثلثان سه است و با مخرج كسر نصف- يعنى سه و دو- تباين دارند يكى را در ديگرى ضرب نموديم شش حاصل و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف و به اولاد خئوله ثلث منكسر بر آنها و به اولاد عمومه باقى منكسر بر

[١] - براى خئوله مادرى ثلث منكسر بر آنها و باقى براى خئوله پدرى منكسر بر آنهاست، ميان سهام و رؤوس پدرى‌ها توافق در نصف است رؤوس‌شان را به جزء وفق رد نموديم سه حاصل شد بعد از رد مخرج دو كسر يعنى سه و چهار متباينند، يكى را در ديگرى ضرب نموديم دوازده حاصل و آن را در سه ضرب نموديم سى و شش بدست آمد. براى عمومه مادرى ثلث منكسر بر آنها و باقى براى پدرى‌ها كه منكسر بر آنها، مخرج دو كسر يعنى چهار و نُه تباين دارند يكى را در ديگرى ضرب نموديم و حاصل را در سه ضرب نموديم يكصد و هشت بدست آمده. ميان سهام و رؤوس عمومه- دو و يكصد و هشت- توافق در نصف است رؤوس‌شان را رد نموديم پنجاه و چهار بدست آمد، بعد از رد ميان پنجاه و چهار و سى و شش در هجده توافق است، وفق يكى را در ديگرى ضرب مى‌نماييم،- يا دو را در پنجاه و چهار ضرب مى‌كنيم يا سه را در سى و شش- يكصد و هشت حاصل مى‌شود، و آن را در اصل فريضه ضرب نموديم سيصد و بيست و چهار بدست آمد ..