و به مادرى‌ها ثُلث- دو سهم- مى‌رسد؛ و يك سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون يك منكسر بر پدرى‌ها است، مخرج كسر- سه، عدد رؤوس پدرى‌ها- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و هجده حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- هجده- به زوج نصف- نُه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- شش سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و سه سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

٨٥٩- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- چهار سهم- مى‌رسد؛ و پنج سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون پنج منكسر بر پدرى‌ها است، مخرج كسر- سه، عدد رؤوس پدرى‌ها- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و سى و شش حاصل مى‌گردد و از اين فريضه- سى و شش- به زوجه رُبع- نُه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- دوازده سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و پانزده سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

دو دايى و دو خاله پدرى با دو دايى يا دو خاله يا يك دايى و يك خاله مادرى:

٨٦٠- فرض مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه است و سه اصل فريضه مى‌باشد، كه به مادرى‌ها ثُلث- يك سهم- مى‌رسد؛ و دو سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و دو بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- چهار، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- دوازده- به مادرى‌ها ثُلث- چهار سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و هشت سهم باقى به دو دايى و دو خاله پدرى مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

[١] - زيرا عدد رؤوس مادرى‌ها دو و عدد رؤوس پدرى‌ها چهار است، و چون دو مخرج- دو و چهار- تداخُل دارند، اكتفاء به أكثر- چهار- مى‌شود.