- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوج رُبع- سه سهم- و به نوه‌هاى مذكور ثُلثان- هشت سهم- مى‌رسد، و يك سهم باقى به نوه‌ها ردّ مى‌شود؛ و چون يك سهم منكسر بر آنان است، مخرج كسر- هشت، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- دوازده- ضرب و نود و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- نود و شش- به زوج رُبع- بيست و چهار سهم- و به نوه‌ها ثُلثان- شصت و چهار سهم- فرضاً مى‌رسد و أثلاثاً بين نوه‌ها قسمت مى‌شود، كه هر پسر شانزده سهم و هر دختر هشت سهم مى‌برد، و هشت سهم باقى به آنها ردّ مى‌شود و أثلاثاً بينشان قسمت مى‌شود، كه هر پسر دو سهم و هر دختر يك سهم مى‌برد.

١٦١- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه ثُمن و مخرجش هشت و نصيب آنها نصيب مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- هشت و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و بيست و چهار حاصل مى‌گردد و بيست و چهار اصل فريضه است، كه به زوجه ثُمن- سه سهم- و به نوه‌هاى مذكور ثُلثان- شانزده سهم- مى‌رسد، و پنج سهم باقى هم به نوه‌ها ردّ مى‌شود؛ و چون پنج منكسر بر آنان است، مخرج كسر- هشت، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- بيست و چهار- ضرب و يكصد و نود و دو حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- يكصد و نود و دو- به زوجه ثُمن- بيست و چهار سهم- و به نوه‌ها ثُلثان- يكصد و بيست و هشت سهم- فرضاً مى‌رسد و أثلاثاً بين نوه‌ها قسمت مى‌شود، كه هر پسر سى و دو سهم و هر دختر شانزده سهم مى‌برد، و چهل سهم باقى هم به نوه‌ها ردّ مى‌شود و أثلاثاً بينشان قسمت مى‌شود، كه هر پسر ده سهم و هر دختر پنج سهم مى‌برد.

يك پسر و سه دختر از يك دختر با يك پسر و سه دختر از دختر ديگر:

١٦٢- نصيب نوه‌ها نصيب مادرانشان است، و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است، و سه اصل فريضه مى‌باشد، و چون سه بر آنها منكسر است، مخرج كسر- ده، عدد رؤوس آنان- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و سى حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- سى- ثُلثان- بيست سهم- فرضاً به آنها مى‌رسد و أثلاثاً بينشان قسمت مى‌شود، كه هر پسر چهار سهم و هر دختر دو سهم مى‌برد، و ده سهم باقى هم به آنها ردّ مى‌شود