ثُلث است و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و شش حاصل مى‌گردد و شش اصل فريضه است، كه به زوج نصف- سه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- دو سهم- مى‌رسد؛ و يك سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون بين سهام مادرى‌ها از اصل فريضه- دو- و عدد رؤوس آنان- چهار- توافق به معناى أعمّ است، پس عدد رؤوسشان به جزء وِفق- يعنى دو، كه تعداد دفعات فانى شدن چهار توسّط دو مى‌باشد- ردّ مى‌گردد و بعد از ردّ، عدد رؤوسشان دو مى‌شود و بين اين دو- كه عدد رؤوس مادرى‌ها بعد از ردّ است- و عدد رؤوس پدرى‌ها- شش- تداخُل مى‌شود، پس اكتفاء به أكثر- شش- مى‌شود و اين شش در اصل فريضه- شش- ضرب و سى و شش حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- سى و شش- به زوج نصف- هجده سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- دوازده سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و شش سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

٨٤٧- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه مى‌باشد؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌گردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- چهار سهم- مى‌رسد؛ و پنج سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون پنج منكسر بر پدرى‌ها است، مخرج كسر- شش، عدد رؤوس پدرى‌ها- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مى‌شود و هفتاد و دو حاصل مى‌گردد و از اين فريضه- هفتاد و دو- به زوجه رُبع- هجده سهم- مى‌رسد؛ و به مادرى‌ها ثُلث- بيست و چهار سهم- مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد؛ و سى سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مى‌گردد.

يك دايى و دو خاله پدرى با يك دايى و يك خاله مادرى:

٨٤٨- فرض مادرى‌ها ثُلث و مخرجش سه و سه اصل فريضه مى‌باشد، كه به مادرى‌ها ثُلث- يك سهم- مى‌رسد؛ و دو سهم باقى به پدرى‌ها مى‌رسد؛ و چون يك بر مادرى‌ها و دو بر پدرى‌ها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه حاصل از إعمال‌