فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١١٧ - ششم - قاعده در مناسخات
ششم- قاعده در مُناسِخات:
مُناسِخات آن است كه شخصى از دنيا برود و قبل از تقسيم ميراث او يكى از ورثهاش نيز فوت كند، كه در اين صورت دارايى ميّت دوّم به اضافه نصيبى كه از ميّت اوّل به او مىرسد منتقل به ورثهاش مىشود.
٣٧- در مُناسخات ورثه ميّت دوّم اگر بخواهند مىتوانند هر دو فريضه را از يك اصل حساب كنند، و اين بر چند صورت مىباشد:
اوّل: وارث و جهت استحقاق[١] يكى باشند، مانند اينكه شخصى فوت كند و شش برادر و شش خواهر ورثه او باشند و پيش از قسمت تركه يكى از برادران و بعد از آن يكى از خواهران فوت كند و همچنين يك برادر و يك خواهر تا آنكه در نهايت يك برادر و يك خواهر باقى بمانند، كه در اين صورت مال متعلّق به همه اين ميّتها بين اين يك برادر و يك خواهر تقسيم مىشود، به اين صورت كه اگر پدرى باشند، مال سه قسمت مىشود و دو قسمت آن به برادر و يك قسمت آن به خواهر مىرسد؛ و اگر مادرى باشند، بالسّويّة بين آنها تقسيم مىگردد.
دوّم: وارث مختلف اما جهت استحقاق يكى باشد، مانند اينكه كسى بميرد و دو پسر از او باقى بماند، آنگاه يكى از دو پسر بميرد و يك پسر از او باقى بماند، كه در اين صورت جهت استحقاق در هر دو فريضه يكى است- و آن فرزند بودن است- ولى وارث مختلف مىباشد، و حكم آن ضمن صورت چهارم معلوم مىگردد.
سوّم: جهت استحقاق مختلف اما وارث يكى باشد، نظير اينكه كسى بميرد و سه
[١] - وارث ميّت اوّل را وارث و وارث ميّت دوّم را مستحق مىگويند، زيرا تا وقتى دوّمى زنده بود، وارثش نسبت به تركه ميّت اوّل مستحق نبود؛ ولى با فوت او وارثش نسبت به تركه ميّت اوّل استحقاق پيدا كرد.