دو گروه است‌[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مى‌شود و پنجاه و چهار حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه- پنجاه و چهار- ثُلثان- سى و شش سهم- فرضاً به آنها مى‌رسد و به هر گروه هجده سهم مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر چهار سهم و به هر دختر دو سهم داده مى‌شود؛ و هجده سهم باقى هم به آنها ردّ مى‌شود و به هر گروه نُه سهم مى‌رسد و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر دو سهم و به هر دختر يك سهم داده مى‌شود.

٥٩٥- افراد مذكور با زوج، فرض زوج نصف و مخرجش دو است و نصيب آنها فرض مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است؛ و چون دو مخرج- دو و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و شش حاصل مى‌گردد و شش اصل فريضه است، كه نصف- سه سهم- به زوج مى‌رسد؛ و باقى سه سهم- فرضاً به أولاد خواهران پدرى مى‌رسد؛ و چون سه بر أولاد خواهران پدرى منكسر است، مخرج كسر آنها- هجده، كه به بيان پاورقى فقره قبل، حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه است- در اصل فريضه- شش- ضرب مى‌شود و يكصد و هشت حاصل مى‌گردد، و از اين فريضه به زوج نصف- پنجاه و چهار سهم- مى‌رسد؛ و پنجاه و چهار سهم باقى به أولاد خواهران پدرى مى‌رسد و به هر گروه بيست و هفت سهم داده مى‌شود و أثلاثاً بينشان تقسيم مى‌گردد، يعنى به هر پسر شش سهم و به هر دختر سه سهم مى‌رسد.

٥٩٦- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب أولاد خواهران پدرى فرض مادرانشان است و فرض مادرانشان ثُلثان و مخرجش سه است؛ و چون دو مخرج- چهار و سه- متباينند، يكى در ديگرى ضرب مى‌شود و دوازده حاصل مى‌شود و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- مى‌رسد؛ و به أولاد خواهران پدرى ثُلثان- هشت سهم- فرضاً مى‌رسد؛ و چون هشت بر آنها منكسر

[١] - زيرا عدد رؤوس گروه اوّل نُه و عدد رؤوس گروه دوّم هم نُه است، و چون دو مخرج- نُه و نُه- متماثل هستند، اكتفاء به يكى از آنها مى‌شود و نُه باقى‌مانده در عدد گروه‌ها- دو- ضرب مى‌گردد و هجده حاصل مى‌شود.