فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٩٧ - يك پسر و يك دختر از يك برادر پدرى و يك پسر و يك دختر از برادر پدرى ديگر با يك پسر و دو دختر از يك برادر مادرى و دو پسر و يك دختر از برادر مادرى ديگر
٦٩٣- افراد مذكور با زوجه، فرض زوجه رُبع و مخرجش چهار است و نصيب مادرىها فرض پدرشان است و فرض پدرشان سُدس و مخرجش شش مىباشد؛ و چون دو مخرج- چهار و شش- متوافق در نصفند، نصف يكى در تمام ديگرى ضرب مىشود و دوازده حاصل مىگردد و دوازده اصل فريضه است، كه به زوجه رُبع- سه سهم- فرضاً مىرسد؛ و به مادرىها سُدس- دو سهم- فرضاً مىرسد؛ و پنج سهم باقى به پدرىها مىرسد؛ و چون دو بر مادرىها و پنج بر پدرىها منكسر است، مخرج كسر- چهل، كه به بيان مذكور در پاورقى فقره (٦٩١) حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه پدرىها و يك گروه مادرىها است- در اصل فريضه- دوازده- ضرب مىشود و چهارصد و هشتاد حاصل مىگردد، و از اين فريضه- چهارصد و هشتاد- به زوجه رُبع- يكصد و بيست سهم- فرضاً مىرسد؛ و به مادرىها سُدس- هشتاد سهم- فرضاً مىرسد و بالسّويّة بينشان تقسيم مىگردد؛ و دويست هشتاد سهم باقى به پدرىها مىرسد و به هر گروه يكصد و چهل سهم داده مىشود و أثلاثاً بينشان تقسيم مىگردد، يعنى در گروه اوّل به هر پنجاه و شش سهم و به يك دختر بيست و هشت سهم و در گروه دوّم به پسر هفتاد سهم و به هر دختر سى و پنج سهم داده مىشود.
يك پسر و يك دختر از يك برادر پدرى و يك پسر و يك دختر از برادر پدرى ديگر با يك پسر و دو دختر از يك برادر مادرى و دو پسر و يك دختر از برادر مادرى ديگر:
٦٩٤- نصيب مادرىها فرض پدرشان است و فرض پدرشان ثُلث و مخرجش سه مىباشد و سه اصل فريضه است، كه به مادرىها ثُلث- يك سهم- فرضاً مىرسد؛ و دو سهم باقى هم به پدرىها مىرسد؛ و چون يك بر مادرىها و دو بر پدرىها منكسر است، مخرج كسر- شش، كه حاصل از إعمال تناسب بين عدد رؤوس دو گروه پدرىها و دو گروه مادرىها است[١]- در اصل فريضه- سه- ضرب مىشود و هجده حاصل
[١] - زيرا عدد رؤوس پدرىها در گروه اوّل سه و در گروه دوّم نيز سه است، و چون دو مخرج- سه و سه- متماثلند، اكتفاء به يكى از آنها مىشود و سه باقى در عدد گروه پدرىها- دو- ضرب مىشود و شش حاصل مىشود؛ و عدد رؤوس مادرىها هم در گروه اوّل سه و در گروه دوّم سه است؛ و چون دو مخرج- سه و سه- متماثلند، اكتفاء به يكى از آنها مىشود و سه باقى در عدد گروه مادرىها- يعنى دو- ضرب مىشود و شش حاصل مىگردد؛ و چون دو مخرج حاصل شده- يعنى شش و شش- متماثلند، اكتفاء به يكى از آنها مىشود.