نشنويم، حكم مسافر را پيدا مى‌كنيم؛ مواقعى امكان دارد پيش بيايد كه اگر از ديد مسأله اولى بنگريم، هنوز حكم مسافر را نداريم؛ ولى اگر مسأله دوم را در نظر بگيريم، حكم مسافر را داريم؛ مثلًا به اندازه دوازده كيلومتر كه از وطنمان خارج شويم، ديگر ديوارهاى شهر را نمى‌بينيم و صداى اذان را نمى‌شنويم؛ وظيفه چيست؟

بسمه تعالى، نتيجه دو مسأله فوق اين است كه كسى كه به قصد هشت فرسخ از وطن بيرون رود- كه مبدأ هشت فرسخ آخر شهر است- وقتى به حدى رسيد كه ديوارها را نمى‌بيند و صداى اذان را نمى‌شنود، نمازش را شكسته بخواند و منافاتى در بين نيست.

[سؤال ١٨٢٥] ٣٥٦- ٦٥٥٦

٢. اين‌جانب كارگر يك سازمان هستم. هر روز به استثناى روزهاى تعطيلى از منزل تا محل كار بيست و سه كيلومتر و نهصد متر عرفى راه طىّ مى‌كنم، به سر كار مى‌روم و بعدازظهر هم از همان راه برمى‌گردم. اوّلًا: نماز و روزه اين‌جانب شكسته مى‌شود يا خير؟ ثانياً: اگر شكسته باشد نماز هر روز را در محل كار اول وقت به‌جا آورم بهتر است يا آخر وقت برمى‌گردم به منزل كامل به‌جا آورم بهتر است؟

بسمه تعالى، اگر فاصله بين محل كار و وطن مسافت شرعى است، در محل كار حكم مسافر داريد و نماز اول‌وقت افضل است.

[سؤال ١٨٢٦] ٣٥٦- ٦٥٥٦

٣. بنده كارگر هستم و براى معاش زندگى مجبورم از در منزل تا محيط كار هر روز بيست و دو و نيم كيلومتر راه بروم و همان‌قدر هم برگردم (يعنى جمعاً مى‌شود ٤٥ كيلومتر عرفى)، آيا نماز و روزه اين‌جانب شكسته است، يا خير؟

بسمه تعالى، حكم همان است كه در بالا ذكر شد.

[سؤال ١٨٢٧] ١٠٤٣- ٥٥٩٢

٤. كسى كه هر روز چهار فرسخ راه و گاهى هشت فرسخ راه از محل اقامت خود