بیکاری اندیشه‌ها و احساسات را از نظم خارج و هرزه و ولگرد می‌کند، یعنی نوعی بیماری روانی ایجاد می‌کند زیرا بیماری روانی عبارت است از اختلالی در احساسات یا ادراکات.

]یکی از فواید کار[ حفظ آبرو و حیثیت اجتماعی و مورد حقارت واقع نشدن ]است.[ یعنی کار همان طوری که از نظر خود شخصْ احترام ذات می‌دهد، از نظر اجتماع نیز احترام می‌دهد. اگر انسان احترام ذات را از دست داد به فساد اخلاق کشیده می‌شود (مَنْ هانَتْ عَلَیهِ نَفْسُهُ فَلا تَأْمَنْ شَرَّهُ)[١] و چون به واسطه عدم احترام اجتماعی، شخصیت اجتماعی را از دست داده، مانعی برای فساد و گناه نمی‌بیند. ضعفای بیکارها غیبت و سخن‌چینی می‌کنند، اقویای آنها آدم کشی و بی‌ناموسی، ضعفا مردارخوار می‌شوند و اقویا شکارچی.

کار مانند موعظه، صفای روح و خشوع قلب می‌دهد. کار برای بدن سلامت‌بخش و ورزش و نشاط آور است، برای خیالْ تمرکز دهنده و مانع بروز وساوس است، برای فکر و عقلْ معلم و انتظام‌دهنده و آشناکننده به رابطه علت و معلول است، از جمله تعلیماتش ایجاد ایمان و اعتقاد به خود است و سبب کشف خود به وسیله خود می‌شود، برای دلْ رافع اندوه و مفید لذت و نرمی‌بخش و خشوع دهنده است، از لحاظ شخصیتْ حس احترام به ذات را ارضاء می‌کند و از نظر اجتماعی حیثیت و آبرو می‌دهد و مانع ورشکستگی روحی و اجتماعی و در نتیجه مانع بروز گناهان ناشی از باختن شخصیت است.

پس خلاصه مطلب این که انسان موجودی چند کانونی است و کار بر روی همه آن کانونها اثر می‌گذارد و همه را پرورش می‌دهد: کانون تن،

[١] . تحف‌العقول، ص ٥١٢، حديث ١٤ (از امام هادی عليه‌السلام).