حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٦ - عشق الهی
دسته دوم کسانی هستند که از ترس عقوبت و مجازات الهی خدا را بندگی میکنند و نظرشان به عقوبتها و مجازاتهایی است که در مخالفت اوامر و نواهی حضرت حق هست. این دسته در عبادت و بندگی خود نوکرپیشهاند و بندگی آنها شبیه اطاعت زیردستان از زبردستان و غلامان از اربابان است که محرک آنها در عمل، ترس از عقوبت و مجازات است. دسته سوم کسانی هستند که به هیچ یک از این امور نظر ندارند و محرک آنها در عمل نه اجر و پاداش و سود بری است و نه انتقام و عذاب و کیفر است، نه چشم به اجر و ثواب و بهشت و حورالعین دوختهاند و نه ترس از جهنم و عذابهای هائل قیامت آنها را وادار به عمل کرده است. اینها کسانی هستند که خود را غرق در احسانها و نعمتهای الهی میبینند و قلبشان محبت ذات اقدس الهی را احساس کرده است. اینها خدا را از آن جهت که شایسته محبوبیت و معبودیت و ستایش است، از آن جهت که منبع کمال و جمال و بهاء است و یگانه حقیقتی است که شایسته تمجید و ستایش و خضوع و نیایش است عبادت میکنند. این دسته احرار و آزادگاناند و در بندگی خود عاشق پیشهاند. دسته اول دلیل عبادتشان عوضی است که از دست معبود میگیرند و در حقیقت معبود و مطلوبشان همان عوض و همان سود است مانند همه معاملهگران و سوداگران، و دلیل عبادت دسته دوم مجازاتی است که در مخالفت اوامر و نواهی حضرت هست مانند همه زیردستان نسبت به زبردستان، اما دلیل عبادت دسته سوم کمال و جمال و شایستگی حضرت معبود و عشق و علاقه باطنی است که در درون خودشان وجود آن را احساس میکنند.
اولیای حق از دسته سوماند، تمام دنیا و مافیها و تمام نعمتهای اخروی ارزش آن لحظهای را ندارد که خود را به خدا نزدیک میبینند و با یاد ذات مقدس ]او [مأنوساند :