و ضمنا این مطلب نیز بر ما روشن می‌شود که دو سنخ احتیاج در وجود ما نهاده شده و جزء طبیعت و خلقت ما قرار گرفته: یکی مادی و دیگری معنوی، و همان‌طوری که تنها با داشتن معنویات نمی‌توان از مادیات بی‌نیاز بود، با واجد بودن مادیاتِ تنها نیز نمی‌شود از معنویات مستغنی شد.

احتیاج به دین از همین جا ثابت می‌شود. همین قوّه است که بشر را پابند یک سلسله از مسائل معنوی و اصول اخلاقی و دینی نموده و اگر این قوّه وجود نمی‌داشت نه اخلاق بود، نه فضلیت، نه دین و نه آیین.

همین حس فطری است که خود به خود جامعه را وادار می‌کند که افراد صالح و کسانی را که مصدر اعمال خیر هستند دوست بدارند و به آنها با دیده احترام و تعظیم بنگرند. همین حس است که نام انبیا و اولیا و فلاسفه و دانشمندان و مصلحین و فداکاران را زنده نگه داشته. امروز پس از هزار سال که از تولد دانشمند و فیلسوف بزرگ عالم اسلام ابوعلی سینا می‌گذرد، ملل مختلف مسلمان با کمال خوشوقتی و افتخار به پاس مقام علم و فضل آن دانشمند، در صدد برگزاری جشن هزاره او می‌باشند.

علی علیه‌السلام خطاب به کمیل بن زیاد نخعی می‌کند، می‌فرماید : هَلَک خُزّانُ الاَْمْوالِ وَ هُمْ أحْیاءٌ وَ الْعُلَماءُ باقونَ ما بَقِی الدَّهْرُ، أعْیانُهُمْ مَفْقودَةٌ وَ أمْثالُهُمْ فِی الْقُلوبِ مَوْجودَةٌ[١] یعنی ذخیره کنندگان ثروت الآن هم که زنده‌اند به حقیقت مرده‌اند، اما دانشمندان تا دنیا باقی است آنها زنده‌اند، صورت آنها بر صفحه دلها نقش بسته است.

یکی از مستشرقین معروف مسیحی در کتاب خود درباره پیغمبر

[١] . نهج‌البلاغه، نامه ١٤٧.