در زمان خلافت یزید بن معاویه اوضاع و احوال صورت بی‌سابقه‌ای پیدا کرد. شخص خلیفه وقت علاوه بر آن که از جنبه شخصی مردی پست و فرومایه و فاسق بود، در سیاستی که پیش گرفته بود رسما مردم را به طرف بی‌دینی سوق می‌داد و علیه اسلام و پیغمبر اسلام تظاهراتی می‌کرد. خلافت یزید بعد از خلافت بیست ساله معاویه بود که روح دینی به تدریج در مردم رو به زوال و انعدام می‌رفت، آن شور و هیجان و شوق و ایمان و اطمینان مسلمین صدر اسلام که یگانه وسیله پیشرفت و پیروزی آنها بود رو به سردی و افسردگی می‌رفت و یک رخوت و سستی عمومی پیدا شده بود. امام حسین علیه‌السلام در یک چنین موقعیتی قیام و جهاد، بلکه شهادت و قربانی دادن را واجب و لازم شمرد. شهادت و قربانی دادن امام حسین علیه‌السلام، آنهم با آن وضع فجیع و جانگداز، به منزله تکان سختی بود که به پیکره خواب‌آلود آن روز جامعه اسلامی داده شد و به منزله بانگ بیدار باشی بود که گوشها و هوشها را متوجه خطر بزرگی که به مسلمین رو آورده بود نمود و حقا کار خود را کرد. از لحاظ روان‌شناسی ثابت شده که تکانهای سخت که به روحیه فرد وارد شود گاهی آثار عجیبی می‌دهد. ای بسا فلجها که با ضربتهای سختی که به روحیه افراد وارد کرده‌اند موجب تحریک عنیفی بر عضو شده و عضو را از فلج بیرون آورده‌اند و همچنین است رخوتها و سستیها و فلجهایی که بر پیکر یک اجتماع وارد می‌شود و حوادث سخت و جانگدازی که روحیه اجتماع را سخت تکان بدهد همان اثر تحریکاتی را دارد که بر روحیه فرد وارد شود.

به شهادت تاریخ، شهادت جانگداز ابا عبدالله تأثیر عمیقی در روحیه مسلمین کرد و چشمها را از خواب بیدار کرد و همین امر موجب شد که بعدها انقلابات و طغیانها علیه دستگاه خلافت اموی بپا شد و تا