حکمتها و اندرزها ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠ - تکوین پایههای اعمال انسان به وسیله تربیت
]تکوین پایههای اعمال انسان به وسیله تربیت[[١] *
اعمالی که به وسیله انسان انجام میگیرد دو قسم است: یک قسم اعمال طبیعی و غیر ارادی مانند عمل هضم و عمل دَوَران خون و امثال اینها. در این گونه اعمال میل و اراده و خواستن و نخواستن انسان دخالت ندارد، تابع جریان عوامل و علل دیگری است. با مرتب بودن جهاز هاضمه و دستگاه دوران خون، انسان چه بخواهد و چه نخواهد عمل هضم و دوران انجام مییابد.
قسم دیگر اعمال ارادی است، یعنی اعمالی که با نیروی عزم و اراده صورت میگیرد، قوّه تمیز و تشخیص و قوّه اراده و تصمیم ما در تکوین آنها دخیل است، اگر بخواهیم انجام شود میشود و اگر نخواهیم انجام نمیشود مانند راه رفتن، غذا خوردن، درس خواندن، سخن گفتن و امثال اینها.
اعمال غیر ارادی انسان شبیه به اعمال جمادات و نباتات است،
[١] * ]تاريخ نگارش مقاله ٢٥ محرم سال ١٣٧٢ قمری مطابق با ٢٣/٧/١٣٣١ شمسی است.[