آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٥٧٩ - فرع دوم حكم حضور گروه مؤمنين

تفسير تبيان‌ [١] و مجمع البيان‌ [٢] همين روايت را به نحو ارسال از امام باقر عليه السلام نقل كرده و گفته‌اند: «روى ذلك عن الباقر عليه السلام» هر چند اين روايت در وسائل‌ از امام صادق عليه السلام نقل شده است، امّا ايشان از پدرشان امام باقر عليه السلام، روايت را حكايت كرده‌اند.

مؤيّد آن روايتى است كه حاجى نورى رحمه الله در كتاب‌ مستدرك‌ از كتاب‌ جعفريات‌ و به تعبير ديگر «اشعثيات» آورده است:

في قوله تعالى: وَ لْيَشْهَدْ عَذَابَهُمَا طَآلِفَةٌ مّنَ الْمُؤْمِنِينَ‌، قال: المؤمن الواحد يجزى‌ء إذا شهد». [٣] فقه الحديث‌: اگر يك مؤمن در مراسم اجراى حدّ حاضر شود، براى امتثال اين آيه‌ى شريفه كفايت مى‌كند.

تفسير حدّاقل طايفه به يك نفر، طرفدار زيادى در مفسرّان و فقها دارد؛ و مرحوم محقّق در شرايع‌ پس از نقل چند قول، به آن تمايل پيدا كرده و آن را حسن مى‌داند. [٤] تحديد حدّاقلّ طائفه به دو نفر

عكرمه از اهل سنّت به آن قائل شده است؛ و به آيه‌ى نفر در اين مورد استدلال مى‌كند:

فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلّ فِرْقَةٍ مّنْهُمْ طَآلِفَةٌ لّيَتَفَقَّهُواْ فِى الدّينِ .... [٥] در اين آيه، طائفه كمتر از فرقه قرار داده شده است؛ زيرا، مى‌فرمايد: از هر فرقه‌اى يك طايفه كوچ كنند. بنابراين، كمتر بودن طايفه از فرقه دو احتمال دارد: يكى اين كه طايفه يك نفر باشد؛ و احتمال ديگر آن‌كه دو نفر مراد باشد؛ ليكن دو نفر با احتياط موافق است. [٦]

[١]. التبيان، ج ٧، ص ٤٠٦.

[٢]. مجمع البيان، ج ٧، ص ١٩٦.

[٣]. مستدرك الوسائل، ج ١٨، ص ٧٥، باب ٤٢ از ابواب حدّ زنا، ح ٦.

[٤]. شرايع الاسلام، ج ٤، ص ٩٣٩.

[٥]. سوره‌ى توبه، ١٢٣.

[٦]. الدرّ المنثور، ج ٥، ص ١٨.