آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٥٣٥ - فرع اوّل دفن مقدارى از بدن زانى براى رجم

اشكال ما و صاحب جواهر رحمه الله بر شهيد ثانى‌

صاحب جواهر رحمه الله مى‌فرمايد:

اوّلًا: برخى از رواياتى كه در وجوب دفن رسيده بود، موثّق هستند- دو روايت موثّقه ابوبصير و سماعه و صحيحه‌ى ابى مريم-؛ بنابراين، در سند و دلالت آن‌ها هيچ قصور و ضعفى نيست.

ثانياً: در قصه‌ى ماعز، روايات وارده‌ى از شيعه و برخى از روايات عامّه، دلالت بر حفر گودال دارد.

سپس مى‌فرمايد: مقصود كسانى كه گفته‌اند گودالى بايد حفر گردد، دفن در آن است؛ زيرا، براى گودال بدون دفن اثرى مترتّب نمى‌شود و وجودش كالعدم است. [١] به نظر ما، كلام صاحب جواهر رحمه الله تمام و در رابطه با اين فرع هيچ اشكالى جا ندارد؛ بلكه عنوان «دفن» به حسب روايات موضوعيّت دارد. بايد محكوم را در گودال قرار داد و اطرافش به مقدارى كه در فرع بعد مطرح مى‌شود، خاك بريزند به گونه‌اى كه عنوان دفن محقّق گردد.

مطلب دوم: اندازه‌ى دفن بدن زانى‌

چه مقدار از اعضاى مرد و يا زن زانى، بايد دفن گردد؟

امام راحل رحمه الله در تحرير الوسيله‌ فرموده است: در مرد بايد بايد تا حقوين دفن گردد و نه بيش‌تر؛ غايت هم داخل مغيّا است، يعنى مقدارى كه ازار آن را مى‌پوشاند نيز بايد مدفون شود؛ كلمه‌ى «حقو» به ازار نيز مجازاً گفته مى‌شود؛ از باب اين‌كه محل به وسيله‌ى ازار پوشيده مى‌شود.

در نتيجه، بايد مقدارى از لگن خاصره زير پوشش خاك قرار گيرد و طبعاً مقدراى زير ناف واقع مى‌شود.

[١]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٣٤٩.