آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٥٣٦ - فرع اوّل دفن مقدارى از بدن زانى براى رجم

در زن مى‌فرمايد: تا وسط بدنش بالاى حقو و زير سينه؛ يعنى بين اين دو از حقو بالاتر و از سينه پايين‌تر باشد.

مرحوم محقّق فرموده: زن را تا سينه دفن مى‌كنند و صاحب جواهر رحمه الله آن را قول اشهر دانسته و با «بل» ترقّى كرده، آن را به مشهور نسبت مى‌دهد. [١] شيخ صدوق رحمه الله در كتاب‌ المقنع‌ مقدار گودال را تمامِ قامت زانى تا گردنش قرار داده، مى‌فرمايد: «والرجم أن يحفر له حفيرة مقدار ما يقوم فيها فتكون بطوله إلى عنقه فيرجم». [٢] شيخ مفيد رحمه الله در مقنعه‌ [٣] و ابن زهره رحمه الله در غنيه‌ [٤] مى‌گويند: زن و مرد بايد تا سينه دفن شوند و فرقى با همديگر ندارند.

سلّار رحمه الله در كتاب‌ مراسم‌ فرموده است: گودالى براى مرد تا سينه و براى زن تا وسطش حفر مى‌كند؛ ولى مقصود از وسط را بيان نكرده است. امّا بنا بر قاعده‌اى كه دست ما هست، مى‌توان مقدار آن را معيّن كرد؛ زيرا، مى‌دانيم زن به تستّر (پوشش) بيشترى نياز دارد؛ از اين رو، اقتضا مى‌كند بيشتر دفن شده و پوشيده گردد، وطبعاً تأذّى او كمتر خواهد بود؛ زيرا، هر مقدارى كه دفن بيش‌تر باشد، آن مقدراى كه پوشيده شده، از ناراحتى سنگ‌ها مصون خواهد بود. با توجّه به اين قاعده مى‌توان گفت: مراد مرحوم سلّار از صدر، از سينه بالاتر خواهد بود و عكس آن بعيد است؛ زيرا، لازمه‌اش اين است كه اندازه‌ى دفن بدن مرد بيشتر از زن باشد، و اين مخالف با تمام فقها است؛ زيرا، همه يا قائل‌اند كه مرد بايد كمتر از زن در گودال باشد و يا به تساوى فتوا داده‌اند. [٥] مرحوم صدوق رحمه الله در من لايحضره الفقيه‌ روايت زنى كه عمرو بن حريث متكفّل نگهدارى فرزندش شد را آورده، و چنين مى‌نويسد: «حفر لها أمير المؤمنين عليه السلام حفيرة ودفنها فيها إلى حقويها» يعنى تا حقوين او را دفن كرد. [٦]

[١]. جواهر الكلام، ج ٤١، ص ٣٤٧.

[٢]. المقنع، ص ٤٢٨.

[٣]. المقنعة، ص ٧٧٥- ٧٨٠.

[٤]. غنية النزوع، ص ٤٢٤.

[٥]. المراسم، ص ٢٥٤.

[٦]. من لايحضره الفقيه، ج ٤، ص ٣٤.