آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ٨٠ - امر سوم فرق بين حدّ و تعزير

نقض اوّل شهيد ثانى رحمه الله بر ضابطه محقّق حلّى رحمه الله‌

از مواردى كه ايشان به عنوان نقض مطرح مى‌فرمايد، اين است:

«تعزير المجامع زوجته في نهار رمضان مقدّر بخمسة وعشرين سوطاً»؛ اگر مردى با همسرش در روز ماه رمضان در حالى‌كه روزه هستند مجامعت كرد، روايت مى‌گويد:

شوهر بايد بيست و پنج تازيانه بخورد؛ اين بيست و پنج تازيانه تعزير است. پس، تعزيرى داريم كه مقدّر شرعى دارد.

جواب نقض اوّل: مستند اين فرع فقهى روايت زير است:

محمّد بن يعقوب، عن عليّ بن محمّد بن بندار، عن إبراهيم بن إسحاق الأحمر، عن عبداللَّه بن حمّاد الأنصاري عن المفضّل بن عمر، عن أبي عبداللَّه عليه السلام في رجل أتى امرأته وهي صائمة وهو صائم. قال: إن استكرها فعليه كفّارتان، وإن كان طاوعته فعليه كفّارة وعليها كفّارة. وإن كان أكرهها فعليه ضرب خمسين سوطاً نصف الحدّ. وإن كانت طاوعته ضرب خمسة وعشرين سوطاً وضربت خمسة وعشرين سوطاً. [١] فقه الحديث: از امام صادق عليه السلام پرسيد: مرد روزه‌دارى كه با همسر روزه‌دار خود مجامعت كرده است، چه حكمى دارد؟

اين مسأله مشتمل بر دو حكم است: يكى از جهت كفّاره و ديگرى از جهت كيفر شرعى؛ امام صادق عليه السلام در مورد كفّاره فرمود: اگر شوهر، زن را به اين عمل اكراه كرده، بر گردنش دو كفّاره است؛ و اگر زن با ميل و رغبت اين كار را انجام داده، هر كدام از آنان كفّاره‌ى مستقلّى دارند.

امام عليه السلام در مورد كيفر شرعى اين عمل فرمود: «اگر شوهر همسرش را اكراه كرده باشد، پنجاه تازيانه مى‌خورد كه نصف حدّ زنا است؛ و اگر زن، با ميل و رغبت به اين عمل راضى شده باشد، به هركدام بيست و پنج تازيانه زده مى‌شود.

اشكال بر شهيد ثانى رحمه الله: از ايشان سؤال مى‌شود كه در كدام قسمت روايت كلمه‌ى تعزير

[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٥٨٥، باب ١٢ از ابواب بقية الحدود والتعزيرات، ح ١.