آئين كيفرى اسلام - ترابى شهرضايى، اكبر - الصفحة ١٩٢ - شرط ششم حرّيت فاعل
١- وبالإسناد عن عاصم بن حميد، عن محمّد بن قيس، عن أبي جعفر عليه السلام، قال: قضى أمير المؤمنين في العبيد إذا زنى أحدهم أن يجلد خمسين جلدة، وإن كان مسلماً أو كافراً أو نصرانيّاً ولا يرجم ولا ينفي. [١]
فقه الحديث: اميرمؤمنان عليه السلام دربارهى بردگان چنين قضاوت كرد: به هركس از آنان كه زناى محصنه كند، پنجاه تازيانه بزنند، چه مسلمان، چه كافر و چه نصرانى باشد، و رجم نشود و تبعيد نگردد.
اين روايت دلالت دارد اگر شخصى در حال رقيّت زنا كند، سبب احصان نمىشود؛ لذا، يكى از شرايط احصان، ارتكاب زنا در حال حرّيت است.
٢- وعنه، عن البراقي، عن زرارة، عن الحسن بن السري، عن أبي عبداللَّه عليه السلام، قال: إذا زنى العبد والأمة وهما محصنان فليس عليهما الرجم. إنّما عليهما الضرب خمسين، نصف الحدّ. [٢]
فقه الحديث: در اين صحيحه، امام صادق عليه السلام فرموده است: اگر عبد و كنيزى كه تمام شرايط احصان را دارا هستند، در حال رقيّت زنا كنند، فقط پنجاه تازيانه- كه نصف حدّ زنا است- بر آنان زده شده و رجم نمىشوند.
دلالت اين روايت روشن است. مقصود از «هما محصنان» نيز آن است همهى شرايط احصان وجود دارد؛ و تنها چيزى كه هست مسألهى عبد و كنيز بودن است. از روايت استفاده مىشود مسألهى حرّيت مكمّل شرايط احصان است.
٣- محمّد بن الحسن بإسناده عن أحمد بن محمّد بن عيسى، عن الحسن بن محبوب، عن الحارث الأحول، عن بريد العجلي، عن أبي عبداللَّه عليه السلام في الأمة تزني قال: تجلد نصف الحدّ كان لها زوج أو لم يكن لها زوج. [٣]
[١]. وسائل الشيعة، ج ١٨، ص ٤٠٢، باب ٣ از ابواب حدّ الزنا، ح ٥.
[٢]. همان، ح ٣.
[٣]. همان، ح ٢.