ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٢٤ - معنى آيات

جمع عرب هستند.

بور- فاسد و هالك را گويند، بور مصدر است و تثنيه و جمع ندارد، گفته مى‌شود رجل بور و رجال بور.

شاعر عرب گفته است:

يعنى: اى قاصد سلطان زبان من بسته است و من آن را نگشوده‌ام زيرا كه من فاسدم.

و حسان شاعر معروف گويد:

يعنى: معمولا انعام نسبت به صاحبان دلهاى مرده سودى نمى‌بخشد، و گاهگاهى خداوند مردم فاسد را هدايت مى‌نمايد.

معنى آيات:

آن گاه خداوند از آنها كه تخلّف نموده همراه پيامبر به سوى حديبيه نرفته‌اند سخن به ميان آورده مى‌فرمايد:

(سَيَقُولُ لَكَ الْمُخَلَّفُونَ مِنَ الْأَعْرابِ) يعنى آنان كه از همراهى تو تخلّف ورزيدند و حاضر نشدند همراه تو به سفر مكه و عمره بيايند، و جريان بدين قرار بود هنگامى كه پيامبر اكرم ٦ در سال حديبيه اراده فرمودند به منظور انجام مراسم عمره به مكه روند- و اين در سال ششم هجرت و در ماه ذيقعده بود- و اعراب اطراف مدينه كه قبيله‌هاى غفّار، أسلم، مزينة، جهينة، اشجع، دئل بودند، براى آنكه مبادا از طرف قريش متعرّض حضرت شوند و با او جنگ كنند يا مانع سفر او گردند همراه حضرت به راه افتادند، و حضرت در ميقات به عنوان عمره احرام بستند و قربانى خود را نيز همراه خود راه انداخت تا مردم بدانند