ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٨٢ - معناى آيات
اندازهاى بود كه شما آن را بقدر دو قوس يا كمتر ميدانيد، و اين مورد درست مانند قوله تعالى است كه ميفرمايد: (أَوْ يَزِيدُونَ) كه سخن در باره آن گذشت[١].
عبد اللَّه بن مسعود گويد: رسول خدا ٦ جبرئيل را ديد در حالتى كه داراى ششصد بال بود، و اين حديث را بخارى و مسلم در صحيح نقل كردهاند.
(فَأَوْحى إِلى عَبْدِهِ ما أَوْحى) يعنى: خداوند بر زبان جبرئيل به سوى محمد ٦ آنچه را كه ميخواست وحى كند وحى فرمود، ما در آيه احتمال هست كه مصدريه باشد، و نيز ممكن است موصوله باشد بمعنى الذى.
از حسن و ربيع و ابن زيد روايت شده است كه معنى آنست كه جبرئيل آنچه را كه خداوند به او وحى كرده بود بر محمد ٦ وحى نمود، و اين روايت از عطا و ابن عباس رسيده است.
سعيد بن جبير گويد: خداوند بر پيامبر وحى فرمود: (أَ لَمْ يَجِدْكَ يَتِيماً فَآوى) تا (وَ رَفَعْنا لَكَ ذِكْرَكَ).
بعضى گفتهاند خداوند بر پيامبر وحى فرموده است: (بهشت بر پيامبران حرام است تا آنكه اول تو وارد آن شوى، و نيز بر امتها حرام است تا امت تو وارد آن شوند.
بعضى هم گفتهاند: يعنى: خداوند بر پيامبر سرى از اسراء را نازل فرمود، و در اين باره شاعر گفته است:
|
(بين المحبين سر ليس يفشيه |
قول و لا قلم للخلق يحكمه |
|
|
سر يمازجه انس يقابله |
نور تحيّرنى بحر من التيه) |
|
[١]- در تفسير سوره صافات آيه ١٤٧.