ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٧ - معنى آيات

(بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا) بدان جهت است كه خداوند دوستدار مؤمنان است و آنان را يارى كرده از آنان دفاع مى‌فرمايد[١].

(وَ أَنَّ الْكافِرِينَ لا مَوْلى‌ لَهُمْ) و كافران دوستدارى ندارند كه بتواند آنان را يارى كند، و كسى نيست كه در دنيا و آخرت از آنان يارى نمايد، آن گاه خداوند حال هر دو فرقه را يادآورى فرموده و سپس مى‌فرمايد:

(إِنَّ اللَّهَ يُدْخِلُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ) يعنى: خداوند مؤمنين و نيكوكاران را وارد بهشتهايى مى‌كند كه از زير درختان آن و بناهايش نهرهاى آب روان است.

(وَ الَّذِينَ كَفَرُوا يَتَمَتَّعُونَ وَ يَأْكُلُونَ كَما تَأْكُلُ الْأَنْعامُ) يعنى: روش كافران بسان چهارپايان است كه لذّات دنيا و شهوترانى‌هاى آن را ترجيح مى‌دهند، و از عبرتها روى‌گردان شده‌اند، براى سير شدن مى‌خورند و براى عيّاشى شهوترانى مى‌كنند.

(وَ النَّارُ مَثْوىً لَهُمْ) يعنى: آتش جايگاه آنان است كه در آن اقامت خواهند داشت، آن گاه خداوند آنان را ترسانيده و تهديد نموده مى‌فرمايد:

(وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ هِيَ أَشَدُّ قُوَّةً مِنْ قَرْيَتِكَ) يعنى: اى محمّد بسيار قريه بوده است كه از قريه تو يعنى مكه قوى‌تر و شديدتر بوده است.

(الَّتِي أَخْرَجَتْكَ) يعنى: كه اهل آن قريه تو را بيرون كردند، يعنى:

بسيار مردانى بوده‌اند كه از مردم مكه نيرومندتر بوده‌اند و لذا مى‌گويد:

(أَهْلَكْناهُمْ) كه اينجا ضمير را به مردم برگردانده است به نقل ابن عبّاس.

(فَلا ناصِرَ لَهُمْ) ياورى ندارند كه از آنان حمايت كند و نگذارد ما ايشان‌

[١]- شواهد التنزيل ج ٢ ص ١٧٤( از سعيد بن جبير منظور اين آيه على و حمزه و فاطمه و حسن و حسين : است.