ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ١٨٤ - لغات آيات

حجرات- ابو جعفر و حجرات بفتح جيم و بقيه بضم جيم قرائت كرده‌اند.

دليل قرائت:

ابن جنى گويد: يعنى: كارى را كه خود بهتر ميدانيد انجام ندهيد و آنچه را كه خدا و رسول بشما امر كرده‌اند ترك كنيد، و اين معناى قرائت مشهور است، لا تقدموا تقديرش ميشود: لا تقدموا امرا على ما امركم اللَّه به كه بنا بر اين تقدير مفعول در اينجا همانطور كه مى‌بينيد محذوف است‌[١].

و هر كس (حجرات) خوانده و ضمه جيم را تبديل بفتحه نموده است، منظورش اين بوده است كه دو ضمه پشت سرهم ثقيل است، و بعضيها نيز جيم را ساكن كرده گفته‌اند (حجرات) مانند: (عضد و عضد).

و ابو عبيده گفته است حجرات جمع حجرات است بنا بر اين جمع الجمع ميباشد.

لغات آيات:

تقدموا- قدم، تقديما، و اقدم اقداما، و استقدم و قدم تمامى بمعنى تقدم يعنى جلو افتاد ميباشد.

لا تجهروا- جهر عبارتست از ظاهر شدن صدا با نيرو و اعتقاد، و از اين باب است (الحجارة فى المنطق) و (جاهر بالامر مجاهرة) و نيز جهارا هم گفته ميشود، و نقيض جهر همس است، و حروف مجهوره نوزده حرف است كه همه آنها در اين جمله‌ها جمع شده است: (اطلقن ضرغم عجز ظبى ذواد) و بقيه‌

[١]- و بنا بر اين قرائت يعقوب( لا تقدموا) بفتح تا و دال فعل لازم است و مفعولى در تقدير نداشته معنى ميشود در راه رفتن جلو پيامبر نيفتيد.