ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٨ - لغات آيات
جنگيدهاند و كشته نشدهاند آنان هم اعمالشان از بين نمىرود، همانگونه كه آن كس كه در راه خدا كشته شده است عملش از بين نخواهد رفت، بنا بر اين قاتلوا بخاطر عموميّت بيشترى كه دارد بهتر از قتلوا خواهد بود.
لغات آيات:
بالهم- بمعنى حال و شأن است، و بال به قلب هم گفته مىشود، ميگويند (خطر ببالى كذا) يعنى: فلان مطلب بخاطرم آمد، بال جمع بسته نمىشود زيرا كه از دو لغت مشترك ديگرش حال و شأن ابهام بيشترى دارد.
أثخنتموهم- اثخان بمعنى كشتار فراوان و پيروزى دشمن و غلبه آنان است، و در مورد بيمارى كه مرض او را از پاى در آورده است مىگويند: (أثخنه المرض) يا زخم خوردهاى كه زخم شديدى داشته باشد گويند: (أثخنه الجراح).
الوثاق- وثاق اسم است براى ايثاق يعنى: بشدّت در بند كشيدن در مورد كسى كه سخت به اسارت كشيده شده است كه ديگر رهايى نداشته باشد، ميگويند:
(أوثقه ايثاقا و وثاقا).
أوزارها- أوزار بمعنى سلاحهاى جنگى است، اصل وزر به چيزى گويند كه انسان آن را بدوش كشد، بعدا اسلحه را اوزار ناميدند چون اسلحه نيز حمل مىشود، اعشى شاعر گفته است:
|
(و أعددت للحرب أوزارها |
رماحا طوالا و خيلا ذكورا |
|
|
و من نسج داود يحدو بها |
على اثر الحىّ عيرا فعيرا). |
|
يعنى: (براى جنگ سلاحهاى آن را آماده ساختهام نيزههايى بلند و اسبهايى نر و از زرههاى بافت داود و شترانى پشت سرهم كه براى آنان حدى خوانده مىشود).