ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٢٨٩ - تفسير

شما را و سفارش مينمايم شما را بيك خصلت.

بعضى گويند: بيك كلمه و آن كلمه توحيد است، مجاهد گويد: بطاعت خدا و هر كس معناى اوّل را گفته گويد واحده را بما بعدش تفسير كرد و گفت:

(أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنى‌ وَ فُرادى‌) اينكه قيام كنيد براى خدا دو تا دو تا يا يكى يكى.

(ثُمَّ تَتَفَكَّرُوا ما بِصاحِبِكُمْ مِنْ جِنَّةٍ) يعنى اينكه قيام كند مردى از شما يا با ديگرى آن گاه به پرسند از يكديگر آيا ما هيچ دروغى از محمد شنيده‌ايم يا آيا ما در او ديوانگى و آثار جنون مشاهده كرده‌ايم پس در اين دلالت است بر بطلان آنچه ياد كرديد شما و معناى قيام اينجا نيست قيام مگر بر مرد و فقط مقصود بآن قصد براى اصلاح و اقبال است بر او در حالى كه با غيرش مناظره كند و متفكّر در نفس خود باشد براى آنكه حق فقط براى انسانى بسبب مناظره با ديگرى و تفكّر روشن ميشود، و قطعا كلام تمام شده نزد قول او تتفكّروا) و ما براى نفى و نيست كردنست؟

قتاده گويد: يعنى بمحمد ٦ ديوانگى نيست، و اگر تمام كلام را آخر آيه قرار دادى پس معنا اينست، پس فكر كنيد چه اثرى در صاحب شما از ديوانگى است، يعنى آيا ديديد از اوّل زندگى او تا مبعثش بدنامى و عيبى كه منافى پيامبرى او باشد از دروغ گويى يا ضعفى در عقل او يا اختلافى در گفتار و كردار او كه دلالت بر ديوانگى او كند.

(إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِيرٌ لَكُمْ‌) نيست او مگر ترساننده‌اى از گناهان خدا براى شما( بَيْنَ يَدَيْ عَذابٍ شَدِيدٍ) كه در پيش روى شماست عذابى دردناك‌