ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٥٦ - لغت

متوسّط ميان دور و نزديك و قاعده آن قاعده ذا و ذلك و ذلك است.

و الزلزال: بمعناى اضطراب بزرگ و سخت لرزيدنست، و زلزله لرزيدن زمين است، و گفته شده كه آن فعل مضاعف زلّ و زلزله غيره، يعنى غير او او را لرزانيد.

و الشدّه: قوه و نيرويى است كه بسبب حواس احساس ميشود براى اينكه قوّتى كه آن قدرت است بسبب حاسه درك نميشود، فقط بدلالت معلوم ميگردد، و براى همين خداى تعالى موصوف به قوى است و به شديد، وصف نميشود.[١] و الغرور: باشتباه انداختن محبوب است بسبب مكروهى و الغرور الشيطان، يعنى مكر و فريب شيطان.

حرث بن حلزه گويد:

دشمن در حال غفلت و ناآگاهى شما نيامد و لكن شما آنها را ديديد كه ميآيند در موقعى كه روز بالا آمده بود و يثرب" نام زمين مدينه است" ابو عبيده گويد: مدينه رسول خدا در كنار ناحيه و سمتى از يثرب است و بعضى گفته‌اند: كه يثرب خود شهر مدينه است.

جناب سيد مرتضى علم الهدى‌[٢] قدس اللَّه روحه ميفرمايد كه مدينه‌

[١]- در دعاء جوشن كبير و غيره يا شديد و يا شديد المال و يا شديد ...

آمده است.

[٢] ابن سيد احمد نقيب بن موسى السبحه بن ابراهيم المرتضى بن الامام موسى بن جعفر ٨ از علماء قرن پنجم شاگرد شيخ مفيد و استاد شيخ طوسى ره صاحب تأليفات بسيار است.