ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٤٥ - معناى ده گانه لفظ امر

معناى ده گانه لفظ امر:

١- امر براى كسى كه او پست‌تر است از تو ٢، بمعناى استحباب مثل قول او( فَكاتِبُوهُمْ إِنْ عَلِمْتُمْ فِيهِمْ خَيْراً)[١] بردگان خود را مكاتبه كنيد اگر در ايشان خيرى دانستيد.

٣- بمعناى اباحه مثل قول خدا،( فَإِذا قُضِيَتِ الصَّلاةُ فَانْتَشِرُوا)،[٢] پس هر گاه نماز را بجا آورديد پراكنده شويد يا(" إِذا حَلَلْتُمْ فَاصْطادُوا")[٣] هر گاه از احرام بيرون آمديد صيد نمائيد.

٤- بمعناى دعاء(" رَبَّنا آتِنا مِنْ لَدُنْكَ رَحْمَةً")[٤] پروردگار ما بما از نزد خودت رحمتى مرحمت فرما.

٥- بمعناى توفيق و مدارا مثل قول او" ارفق بنفسك" با خودت مدارا كن- ٦- بمعناى شفاعت مثل قول تو شفاعت مرا درباره آن به پذير يا مرا شفيع نما در آن ٧- بمعناى تبديل مثل‌(" كُونُوا قِرَدَةً خاسِئِينَ") معنايش گذشت، و( كُونُوا حِجارَةً أَوْ حَدِيداً).

٨- بمعناى تهديد و بيم دادن‌(" اعْمَلُوا ما شِئْتُمْ")[٥] هر كار ميخواهيد بكنيد ٩- بمعناى اختراع و ايجاد مثل قول او(" كُنْ فَيَكُونُ").

١٠- بمعناى تعجّب مثل‌( أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ‌)[٦] بينا نما ايشان را و شنوا.

على بن عيسى گويد: در قول خدا،( كُنْ فَيَكُونُ‌)، امر در اينجا بزرگتر و

[١]- سوره نور آيه ٣٣.

[٢] سوره جمعه آيه: ١٠.

[٣]- سوره مائده آيه: ٢.

[٤]- سوره كهف آيه: ١٠.

[٥]- سوره فصّلت آيه: ٤٠.

[٦] سوره كهف آيه: ٢٦.