ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٣٣٧ - اين سه طايفه اهل نجاتند
اين سه طايفه اهل نجاتند:
سپس در احوال اين گروه بر دو قول اختلاف كردهاند:
١- اينكه تمام ايشان ناجى و رستگارند و مؤيد اين حديث ابو الدرداء است، گويد: شنيدم كه پيغمبر خدا ٦ درباره اين آيه ميفرمود: امّا سابق بدون حساب داخل بهشت ميشود، و امّا معتدل پس محاسبه ميشود حساب آسان و سريع، و امّا ستمكار و ظالم بنفس خود، پس حبس ميشود در جاى خود سپس داخل بهشت ميشود و ايشانند آنهايى كه ميگويند سپاس و شكر خدايى را سزد كه غم و غصّه را از ما برد.
و از عايشه روايت شده كه تمام آنها در بهشتند، امّا سابق آن كسى است كه در زمان رسول خدا ٦ از دنيا رفته و پيامبر گواهى داده بر او كه در بهشت است، و امّا معتدل، آن كسى است كه پيروى اثر و خط پيامبر را نموده از اصحابش تا باو ملحق شده، و امّا ظالم و ستمكار بخود پس مثل او و مثل شماست، و نيز از او روايت شده كه گفت، سابق آنست كه قبل از هجرت اسلام آورده و معتدل آنست كه بعد از هجرت مسلمان شده، و ظالم ما هستيم.
و از عمر بن خطاب روايت شده كه گفت آنكه از ما سبقت گرفت به بهشت هم سبقت گيرد، و معتدل ما رستگار و رستگار ما آمرزيده است.
و بعضى گفتهاند: كه ظالم آنست كه ظاهرش بهتر از باطنش باشد و معتدل آنست كه ظاهر و باطنش يكسان باشد و سابق آنست كه باطنش از- ظاهرش بهتر باشد.
و جعفر بن حرب گويد: بعضى از ايشان بسبب گناهان صغيره بخود ستم ميكنند و برخى از ايشان بسبب طاعات و عبادات در درجه وسط و ميانه