ترجمه مجمع البیان فی تفسیر القرآن (مترجم- بیستونی، محمد) - الشيخ الطبرسي - الصفحة ٤٩٥

براى شدت آنچه را كه به ايشان ميرسد از درد گرسنگى، و روايت شده كه خداى تعالى آنها را گرسنه ميكند تا عذاب آتش را از شدّت گرسنگى فراموش ميكنند، پس داد ميزنند سر مالك دوزخ پس آنها را ميبرد بسوى آن درخت و در ميان ايشان ابو جهل است، پس ميخورند از آن، پس شكمشان بجوش مى‌آيد مثل جوش آمدن آب جوش، پس اظهار عطش ميكنند، پس آنها را ميدهند شربتى از آب داغى كه بنهايت حرارت و گرمى رسيده، پس هر گاه نزديك صورتشان رسيده روى‌هاشان كباب ميشود و اين است قول او كه مى فرمايد:

(يَشْوِي الْوُجُوهَ‌)[١] پس وقتى بشكمهايشان رسيد هر چه در جوف ايشانست گداخته ميشود، چنانچه فرمود:( يُصْهَرُ بِهِ ما فِي بُطُونِهِمْ وَ الْجُلُودُ)[٢] گداخته ميشود هر چه در شكم ايشانست، پس اين است طعام و شراب ايشان پس اين قول اوست‌( ثُمَّ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْها) پس البتّه براى ايشانست زيادتر از درخت زقوم‌( لَشَوْباً مِنْ حَمِيمٍ‌) يعنى آميخته و مخلوطى از آب جوش آن طعام را با اين آب جوش ممزوج ميكنند و بآنها ميدهند.

و بعضى گفته‌اند: كه ايشان را اجبار ميكنند بر خوردن آن كه عقوبتى بر آنها باشد.

(ثُمَّ إِنَّ مَرْجِعَهُمْ‌) بعد از خوردن زقوم و آب جوش بازگشتشان.

(لَإِلَى الْجَحِيمِ‌) بسوى دوزخ است، و جهت آن اينست كه ايشان براى آشاميدن آب جوشان وارد چشمه حميم كه خارج از دوزخ است ميشوند چنانچه شتر وارد آب ميشود، سپس برميگردند بسوى جهنّم و دلالت ميكند

[١]- سوره كهف آيه: ٢٩.

[٢] سوره حج آيه: ٢٠.