ثانياً، در عصر نزول آيات ربا، رباى توليدى نيز وجود داشته است. برخى از نويسندگان براى اثبات اين مطلب به روايات باب مضاربه(وسائل الشيعه، ج١٩، ص١٥) تمسك كرده‌اند( نقد و بررسى نوآورى‌هاى فقهى معاصر، ص٧٩ـ٨٧ و مقاله موسويان، ص٥٣)؛ در حالى كه وجود مضاربه در آن زمان، فعاليت اقتصادى و تجارت با سرمايه ديگران را ثابت مى‌كند، ولى تجارت با سرمايه را ديگران با ضمانت سود و اصل سرمايه را (كه مورد رباى توليدى است) ثابت نمى‌كند. به همين دليل، به روايات ديگرى استناد مى‌كنيم كه در مورد رباى توليدى هستند كه حتى اگر جعلى باشند، باز وجود رباى توليدى در آن زمان را ثابت مى‌كنند؛ زيرا همين كه اين روايات در آن زمان جعل شده‌اند، ثابت مى‌كنند كه چنين ربايى در آن زمان وجود داشته است.

اين روايات عبارت‌اند از:

١. روايت على بن جعفر:

علي بن جعفر في كتابه عن أخيه(ع)، قال: وسألته عن رجل أعطى رجلاً مائة درهم يعمل بها على أن يعطيه خمسة دراهم أو أقل أو اكثر هل يحلّ ذلك؟ قال: هذا الربا محضاً»(وسائل الشيعة، ١٢/٤٣٧ باب ٧ از ابواب الربا، ح٧).

طبق مبناى مشهور سند آن صحيح است، ولكن طبق مبنايى كه طريق صاحب وسائل را تشريفاتى مى‌داند، سند مشكل خواهد داشت.

در روايت مذكور دو جهت آمده است: ١. كسى سرمايه‌اى را به ديگرى داده كه با آن كار كند؛ ٢- شرط زياده كرده است(على أن يعطيه...)؛يعنى پولى را به عنوان سرمايه گذارى داده و شرط زياده هم كرده است كه با رباى توليدى تطابق دارد. امام(ع) در جواب مى‌فرمايد: اين رباى محض است. موضوع مورد سؤال در اين روايت ثابت مى‌كند كه رباى توليدى در آن زمان رايج بوده است.