فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٢٨ - ازدواج مرد مسلمان با زن اهل كتاب (٢) آیت الله سيد موسى شبيرى زنجانى
كه تعليل در آيه را مربوط به نهى از نكاح با زن اهل كتاب هم بدانيم. (٣٤)
نتيجه نهايى آيه ٢٢١ سوره بقره
هيچ يك از سه تقريب ذكر شده تمام نبوده و اين آيه از ادله حرمت نكاح مرد مسلمان با زن اهل كتاب به شمار نمىآيد. (٣٥)
آيه دوم:
{يآ أيّها الذين آمنوا إذا جاءكم المؤمنات مهاجرات فامتحنوهُنّ اللّه أعلمُ بإيمانهنّ فإن علمتُمُوهنّ مُؤمناتٍ فلاترجعوهُنّ الى الكفّار لا هُنّ حلٌ لهم ولا هُم يحلّون لهن وآتوهُم ما انفقوا ولاجناح عليكم ان تنكحوهُنّ إذا آتيتُمُوهنّ أجورهُنّ ولاتمسكوا بعصم الكوافر وسئلوا ما انفقتم وليسئلوا ما انفقوا ذلكم حكمُ اللّه يحكم بينكم واللّه عليم حكيم } (ممتحنة/١٠).
اى كسانى كه ايمان آوردهايد هنگامى كه زنان با ايمان به عنوان هجرت نزد شما آيند، آنها را آزمايش كنيد ـ خداوند به ايمانشان آگاهتر است ـ هرگاه آنان را مؤمن يافتيد، آنها را به سوى كفار بازنگردانيد؛ نه آنها براى كفار حلالند و نه كفار براى آنها حلال و آنچه را همسران آنها پرداختهاند به آنان بپردازيد؛ و گناهى بر شما نيست كه با آنان ازدواج كنيد هرگاه مهرشان را به آنان بدهيد. و زنان كافر را در همسرى خود نگه نداريد. حق داريد مهرى را كه پرداختهايد مطالبه كنيد، آنگونه كه آنها حق دارند مهر مطالبه كنند؛ اين حكم خداوند است كه در ميان شما حكم مىكند و خداوند دانا و حكيم است.
(٣٤) البته ممكن است كسى با توجه به مذكر بودن اسم اشاره «أولئكَ»، آن را مربوط به مشركين بداند و در نتيجه تعليل آيه را مختص حكم دوم آيه: «لاتنكحوا المشركين» بداند، ولى مشارٌاليه مىتواند مجموع «المشركات والمشركين» باشد كه معمولاً با آن معامله جمع مذكر مىگردد.
(٣٥) البته ممكن است با توجه به روايات وارده در مسأله، اين آيه را شامل نكاح با اهل كتاب بدانيم. آنچه در متن انكار شده، دلالت آيه به تنهايى با قطع نظر از روايات است.