بنا بر نظر فقهای شیعه، وصیت برای وارث و غیروارث صحیح بوده و تا یک‌سومِ
مال نافذ است؛ البته کیفیت توزیع ثلث میان افراد، باید طبق عدل و معروف
باشد و این کار برای اشخاص مختلف و شرایط متنوع، متفاوت خواهد بود و بهتر
است بر اساس اولویت باشد. در قرآن کریم، وصیت برای والدین به صورت جدا و
مقدم بر سایر بستگان مطرح شده، و این دلیلی بر اهمیت و ترجیح وصیت برای آن‌ها
و نوعی قدرشناسی است تا علاوه بر سهم ارث، از وصیت نیز نفعی به آنان برسد و احسان به والدین شده ‌باشد. در مرتبۀ بعد، وصیت برای سایر خویشاوندان مورد سفارش است؛ البته نباید فقیر را رها و برای غنی وصیت کند یا به جای وصیت برای بستگان نزدیک، برای بستگان دور وصیت کند، زیرا خویشاوندان نیز نسبت به یکدیگر اولویت دارند:

Gوَ أُولُوا الْأَرْحامِ بَعْضُهُمْ أَوْلى‌ بِبَعْضٍ فی‌ کِتابِ اللَّهِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ وَ الْمُهاجِرینَ إِلاَّ أَنْ تَفْعَلُوا إِلى‌ أَوْلِیائِکُمْ مَعْرُوفاً کانَ ذلِکَ فِی الْکِتابِ مَسْطُوراًF[٢٩٦]؛

خویشاوندان نسبت به یکدیگر از مؤمنان و مهاجران در آنچه خدا مقرر داشته اولى هستند، مگر این‌که بخواهید نسبت به دوستانتان نیکى کنید (و با وصیت، سهمى از اموال خود را به آن‌ها بدهید).

بنا بر آیه، نیکی به دوستان نیز از طریق وصیت مالی، مانعی ندارد و در مرتبۀ خود، پسندیده و مجاز است.[٢٩٧]

٤. تعدیل روحیۀ زیاده‌خواهی در ورثه

دل‌بستگی شدید به مال دنیا سبب می‌شود که فرد در جمع‌آوری مال، ملاحظۀ حرام و حلال آن را نکند و از هر راهی که شده، برای به دست آوردن مقدار زیادتر مال اقدام کند؛ چنانچه قرآن کریم، گروهی را چنین نکوهش می‌کند: Gوَ تَأْکُلُونَ التُّراثَ‌ أَکْلاً لَمًّاF[٢٩٨]؛ میراث را (از راه مشروع و نامشروع) جمع کرده و می‌خورید. قرآن کریم برای جلوگیری از پیدایش چنین صفت زشتی و درمان آن، به ورثه توصیه می‌کند که

[٢٩٦]. احزاب، آیۀ ٦.

[٢٩٧]. تفسیر نمونه، ج١٧، ص‌٢٠٠.

[٢٩٨]. فجر، آیۀ ١٩.