دادن حق و باطل، توانسته بود امام علی٧ را در نظر مردم، منفور و خود را خیرخواه مردم معرفی کند! از این رو لازم بود امام٧ نیز در برابر هجوم تبلیغات دروغین معاویه، از خود دفاع کند.

یکی از موضوعاتی که معاویه توانسته بود با آن، مردم شام را با خود همراه سازد، خون‌خواهیِ عثمان بود؛ بر این اساس، پاسخ به خون‌خواهی عثمان، از موضوعاتی است که در بسیاری از نامه‌های امام علی٧ به معاویه، به چشم می‌خورد. به طور خلاصه، امام علی٧ در مواجهه با خون‌خواهیِ عثمان، خود را از قتلِ او تبرئه کرده[٣٥٤]، معاویه را _ به دلیل حضور فرزندان عثمان[٣٥٥] _ خارج از محاکمۀ قاتلان عثمان دانسته و از او می‌خواهد ابتدا بیعت کند و سپس قصاص بخواهد[٣٥٦]، و سرانجام معاویه را قاتل اصلیِ عثمان معرفی می‌کند.[٣٥٧]

٢. تهدید پس از نصیحت

با مطالعۀ نامه‌های امام علی٧ به معاویه می‌توان دریافت که بخش قابل توجهی از مکاتبات امام علی٧ با معاویه، بر موضوع پرهیز از دنیازدگی و دنیاطلبی تمرکز دارد[٣٥٨]، چراکه به گواه تاریخ، معاویه فردی دنیاطلب بود و برای رسیدن به قدرت، از انجام هیچ کاری دریغ نمی‌کرد؛ از این رو، امام علی٧ دردِ معاویه را فهمیده و داروی مخصوص آن را تجویز کرده بود، اما این بیمار نه تنها به دنبال درمان نبود، بلکه به جنگ علیه طبیب خود برخاسته بود. از سوی دیگر، به دلیل آن‌که مبادا معاویه تصور کند، امام علی٧ او را به حال خود واگذاشته، گاه از زبان تهدید و وعید نیز بهره می‌گیرند. ایشان در شماری از نامه‌های خود به معاویه[٣٥٩]، وی را تهدید نظامی کردند؛ برای مثال در نامۀ ٦٤ نهج‌البلاغه فرمودند:

وَ عِنْدِىَ السَّیْفُ الَّذى اَعْضَضْتُهُ بِجَدِّکَ وَ خالِکَ وَ اَخیکَ فى مَقام واحِد؛

شمشیرى که به وسیلۀ آن جدّ و دایى و برادرت را در یک میدان کشتم، پیش

[٣٥٤]. نهجالبلاغه، نامه ٦.

[٣٥٥]. کشف المحجه، ص٢٦١.

[٣٥٦]. نهجالبلاغه، نامه ٦٤.

[٣٥٧]. همان، نامه ٢٨.

[٣٥٨]. نامه‌های شمارۀ: ١٠، ١٧، ٣٠، ٣٢، ٤٨، ٤٩، ٥٥ و ٦٥ نهجالبلاغه، به این موضوع اشاره دارند.

[٣٥٩]. مانند نامه‌های: ١٠، ٢٨، ٦٤ و ٧٣ نهجالبلاغه.