حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٥٨
این جایگاه کسی است که... شیطان بر او غلبه و چیرگی یافته و آنچه را نهی کردهای، از روی غرور و فریفته شدن انجام داده است.
بنابراین، کسی که از وسوسههای شیطان پیروی کند، واردِ وادی گناه شده و در حالتی فریبخورده به معصیت دست میزند. امام سجاد٧ در فراز دیگری بیان میکند که انسان با انجام معصیت، دچار خواری شده و در درگاه الهی ذلیل میگردد:
اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِکَ مِنْ... امْتِهَانِنَا بِمَعْصِیَتِکَ[٥١٢]؛
خدایا! پناه میبریم به تو، از خوار ساختن ما به عصیان و نافرمانیات.
دوم. سوق دادن به شهوات
شیطان از هر طریقی میخواهد بندگان را به سوی گناه و معصیت بکشاند. یکی از فعالیتهای او در جهت معصیتکار کردن بنده، سوق دادن انسانها به سوی شهوات است. مخلوط بودن گناه با شهوت، موجب عملی شدن نقشۀ او میشود. قرآن کریم از اشخاصی یاد میکند که از شیطان پیروی کرده، به دنبال شهوات رفته و از جایگاهی بالا محروم شدهاند:
وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذِى ءَاتَیْنَاهُ ءَایَاتِنَا فَانسَلَخَ مِنْهَا فَأَتْبَعَهُ الشَّیْطَانُ فَکاَنَ مِنَ الْغَاوِینَ وَ لَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَاهُ بهَِا وَ لَکِنَّهُ أَخْلَدَ إِلَى الْأَرْضِ وَ اتَّبَعَ هَوَئهُ[٥١٣]؛
اگر خواسته بودیم، به سبب آن علم که به او داده بودیم، رفعتش میبخشیدیم، ولی او در زمین بماند و از پی هوای خویش رفت.
امام سجاد٧ نیز شیطان را عاملی برای تحریک شهوات میداند: «یَتَعَرَّضُ لَنَا بِالشَّهَوَاتِ»[٥١٤]؛ ما را به خواهشها و شهوات میطلبد.
یکی از تلاشهای شیطان جهت سوق دادن انسان به سوی شهوت، برپا کردن دام بر سرِ راه آنهاست. او با ایجاد صیدگاههایی همچون شهوت، انسان را در دام انداخته و به بدترین اعمال میکشاند: «اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِکَ مِنَْ... مَصَایِدِهِ»[٥١٥]؛ خدایا! به تو پناه میبریم از درافتادن به دامهایش.
[٥١٢]. همان، دعای ١٧، ص٨٦.
[٥١٣]. اعراف، آیۀ ١٧٥
[٥١٤]. صحیفۀ سجادیه، دعای ٢٥، ص١٢٢.
[٥١٥]. همان، دعای ١٧، ص٨٥.