تحریک کردن فرد بر انجام عمل، همیشه نیازمند ابزاری قوی است. مشغول‌سازی به آرزو‌ها و وعده‌دهی، از ابزارهای مهمّ شیطان در انحراف فکریِ انسان و تحریک آن‌ها بر انجام معصیت است. بیشترِ دروغ‌ها زمانی گفته می‌شود که افراد سعی می‌کنند خود را بیشتر از آنچه هستند، نشان دهند.[٤٨٤] شیطان نیز می‌خواهد آرزوهایِ با واقعیت کوچک را بیش از آنچه هست، جلوه دهد. طبق آیات قرآن، وعده‌های شیطان، دروغ و پوچ بوده و همیشه خلاف آن را انجام می‌دهد:

یَعِدُهُمْ وَ یُمَنِّیهِمْ وَ مَا یَعِدُهُمُ الشَّیْطَانُ إِلَّا غُرُورًا[٤٨٥]؛

شیطان به آن‌ها وعده‌ها(ی دروغین) می‌دهد و به آرزوها، سرگرم می‌کند، در حالی که جز فریب و نیرنگ، به آن‌ها وعده نمی‌دهد.

شیطان اعتراف می‌کند که وعده‌های خدا، حق و وعده‌های خودش، کذب است:

وَ قَالَ الشَّیْطَانُ لَمَّا قُضِىَ‌َ الْأَمْرُ إِنَّ اللَّهَ وَعَدَکُمْ وَعْدَ الحَْقِّ وَ وَعَدتُّکمُ‌ْ فَأَخْلَفْتُکُمْ[٤٨٦]؛

و شیطان، هنگامی که کار تمام می‌شود، می‌گوید: خداوند به شما وعدۀ حق داد و من به شما وعده (باطل) دادم و تخلف کردم.

امام سجاد٧ با اشاره به وعده‌های شیطان، در صددِ افشای این صفت و ترغیب به کمک ‌گرفتن از خداوند است. حضرت بیان می‌کند که غالبِ این وعده‌ها، از حیطۀ قدرت شیطان خارج بوده و بر فرض توانایی، این دشمن انسان، به‌ دلیل عداوت، هیچ کمکی نخواهد کرد:

اِنْ وَعَدَنَا کَذَبَنَا وَ إِنْ مَنَّانَا أَخْلَفَنَا[٤٨٧]؛

اگر به ما وعده و نوید دهد (به کار خیر و نیکی بخواند)، دروغ می‌گوید و اگر ما را به آرزو سرگرم نماید، خلاف آن می‌کند.

انسان ادعای دوست داشتنِ «واقعیت» را دارد، اما در واقع می‌خواهد این مسئله را

[٤٨٤]. ر.ک: چرا مردان دروغ میگویند؟، ص‌٢٨٤.

[٤٨٥]. نساء، آیۀ ١٢٠ و نیز ر.ک: اسراء، آیۀ ٦٤؛ محمد، آیۀ ٢٥.

[٤٨٦]. ابراهیم، آیۀ ٢٢ و نیز ر.ک: نساء، آیات ١١٧-١٢٠؛ محمد، آیۀ ٢٥؛ حج، آیۀ ٥٢؛ انفال، آیۀ ٤٨.

[٤٨٧]. صحیفۀ سجادیه، دعای ٣١، ص‌١٤٠.