رزق خداوند لازم است، اما شیطان که به دنبال کم‌رنگ کردن خدا در زندگیِ انسان‌هاست، نقش واسطه‌ها را در فرایند رزق و روزی، برجسته و نقش خداوندِ رزّاق را کم‌رنگ می‌کند. ابلیس به انسان‌ها وعدۀ فقر داده، او را از تنگ‌دستی ترسانده و دچار انحرافات فکری می‌کند.

شیطان به ‌نوعی، امیدِ انسان‌ها را از بین می‌برد. بدیهی است که ناامیدی، ذهن، جسم و روح را افسرده می‌کند و فردِ ناامید نمی‌تواند برای آینده برنامه‌ریزی کرده یا به راه‌های رسیدن به اهداف مهمّ زندگی فکر کند؛ در واقع، او فاقد نیروی تحرک، خلاقیت و انعطاف‌پذیری است.[٤٨٠] خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:

الشَّیْطَانُ یَعِدُکُمُ الْفَقْرَ وَ یَأْمُرُکُم بِالْفَحْشَاءِ وَ اللَّهُ یَعِدُکُم مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَ فَضْلاً وَ اللَّهُ
وَاسِعٌ عَلِیمٌ[٤٨١]؛

شیطان، شما را (به هنگام انفاق،) وعدۀ فقر و تهی‌دستی می‌دهد و به فحشا (و زشتی‌ها) امر می‌کند، ولی خداوند وعدۀ «آمرزش» و «فزونی» به شما می‌دهد و خداوند، قدرتش وسیع و (به هر چیز) داناست.

شیطان به ‌گونه‌ای در فکر و ذهنِ انسان‌ نفوذ می‌کند که ناخودآگاه به عدالت و رزاقیتِ خدا بی‌اعتماد شده و به ‌سوی غیر‌خدا بشتابند، در حالی که آیات قرآن تأکید دارند کسی که به خدا اعتماد کند، چندین برابر به او عطا می‌شود.[٤٨٢]

امام سجاد٧ در فرازی از صحیفه، شیطان را عامل سوء‌ظن به خدا در رزق و روزی و ضعف یقینِ انسان‌ها می‌داند:

حَتَّى إِذَا احْتَجْتُ إِلَى رِزْقِکَ... قدْ مَلَکَ الشَّیْطَانُ عِنَانِی فِی سُوءِ الظَّنِّ وَ
ضَعْفِ الْیَقِینِ[٤٨٣]؛

تا این‌که محتاج روزیِ تو شدم... شیطان مهارم را در بدبینی و ضعف یقین به دست گرفته است.

نتیجۀ تأثیر شیطان این است که انسان را از مقام اعتماد به رازقیتِ خدا دور کرده و

[٤٨٠]. ر.ک: نیروی امید، ص‌٩٠.

[٤٨١]. بقره، آیه ٢٦٨.

[٤٨٢]. ر.ک: بقره، آیه ٢٤٥.

[٤٨٣]. صحیفۀ سجادیه، دعای ٣٢، ص‌١٥٢.