حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٤٨
است. طبق آیات قرآن، شیطان حتی در کار پیامبران نیز دخالت میکند:
وَ مَا أَرْسَلْنَا مِن قَبْلِکَ مِن رَّسُولٍ وَ لَا نَبىٍٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّی أَلْقَى الشَّیْطَانُ فىِ أُمْنِیَّتِهِ فَیَنسَخُ اللَّهُ مَا یُلْقِى الشَّیْطَانُ[٤٧٣]؛
ما پیش از تو، هیچ رسول و پیامبری را نفرستادیم، جز اینکه هرگاه چیزی تلاوت میکرد، شیطان در تلاوتش القای شبهه میکرد. پس خدا آنچه را شیطان القا میکرد، محو گردانید.[٤٧٤]
بعضی مفسران ذیل این آیه، شبههافکنی را یکی از القائات شیطان برشمردهاند.[٤٧٥] امام سجاد٧ نیز، شیطان را عاملی برای ایجاد شبهه در فکر و ذهن انسانها میداند. او با القای شبهات دربارۀ وجود خدا و قدرتش، دین، مذهب و... سعی دارد انسان را از مسیر منحرف کند: «وَ یَنْصِبُ لَنَا بِالشُّبُهَاتِ»[٤٧٦]؛ و برای ما شبههها برپا میکند.
«نصب» در روزگار گذشته، به علامتها و تابلوهایی که مسیرها را نشان میداد، گفته میشد.[٤٧٧] امام سجاد٧ میفرماید: شیطان، تابلوهایی نصب میکند که راه حق و باطل را مشتبه کند؛ مانند کسی که تابلوی مسیر را تغییر داده تا افراد را به اشتباه بیندازد. شیطان با تلاش در این حوزه، به دنبال تخریب عقیدۀ بندگان دربارۀ خداست.
٣. ایجاد بدگمانی دربارۀ رازقیت
یکی دیگر از انحرافات فکریِ شیطان، ایجاد بدگمانی و کمکردن یقین دربارۀ رازقیتِ خداوند است. همواره روزیِ انسانها به دست خداوند رزّاق است. آیات متعددی به روزیدهندگی خداوند متعال اشاره کرده است.[٤٧٨]
رزقدهی برای هر کس و در هر مکانی، متفاوت است. طبق روایات، خداوند همۀ کارهای خود را با واسطه انجام میدهد.[٤٧٩] وجود واسطه برای دستیابی به نعمتها و
[٤٧٣]. حج، آیۀ ٥٢.
[٤٧٤]. ر.ک: قرآن کریم، ترجمۀ محمدمهدی فولادوند، ص٣٣٨.
[٤٧٥]. ر.ک: التحریر و التنویر، ج١٧، ص٢١٦.
[٤٧٦]. صحیفۀ سجادیه، دعای ٢٥، ص١٢٢.
[٤٧٧]. ر.ک: معجم مقائیس اللغه، ج٥، ص٤٣٤؛ مفردات الفاظ القرآن، ج١، ص٨٠٧.
[٤٧٨]. ر.ک: روم، آیۀ ٣٧؛ زمر، آیۀ ٥٢؛ غافر، آیۀ ١٣؛ بقره، آیۀ ٢٢؛ بقره، آیۀ ١٧٢.
[٤٧٩]. «عَنْ أَبِیعَبْدِاللهِ٧ أَنَّهُ قَالَ: أَبَى اللهُ أَنْ یُجْرِیَ الْأَشْیَاءَ إِلَّا بِأَسْبَاب»؛ خداوند ابا دارد که اشیا را جز با اسباب آن جاری سازد؛ ر.ک: کافی، ج١، ص١٨٣.