حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٦١
را با خداوند تخریب کرده و از رضوان الهی دور میسازد.
شیطان علاوه بر سست
کردن قصدِ انسان بر عمل صالح، از انجام طاعات و اوامری که خداوند متعال،
فرمان به وجوب آنها داده است، نیز بازمیدارد. خداوند در سورۀ «مائده»
هدف شیطان را از ترک اوامر، ایجاد دشمنی و بازداشتن بندگان از
ذکر خدا و
نماز برمیشمارد:
إِنَّمَا یُرِیدُ الشَّیْطَانُ... یَصُدَّکُمْ عَن ذِکْرِ اللَّهِ وَ عَنِ الصَّلَوةِ فَهَلْ أَنتُم مُّنتهَُون[٥٢٣]؛
شیطان میخواهد... شما را از یاد خدا و نماز بازدارد. آیا (با این همه زیان و فساد و با این نهی اکید) خودداری خواهید کرد؟
امام سجاد٧ نیز شیطان را با قدرت فریب و تشویق، عامل قصور در واجبات و اوامر الهی میداند:
هذَا مَقَام... وَ اسْتَحْوَذَ عَلَیْهِ الشَّیْطَانُ، فَقَصَّرَ عَمَّا أَمَرْتَ بِهِ تَفْرِیطاً[٥٢٤]؛
این جایگاهِ کسی است که... شیطان بر او غلبه کرده؛ پس از آنچه تو به آن امر کردهای، از روی تجاوز کوتاهی کرده است.
حضرت زینالعابدین٧ در فرازی دیگر، اشتیاق شیطان را به تصویر کشیده و طمعش را برای گمراهیِ انسان از طریق طاعت متذکر میشود:
اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِکَ مِنْ... أَنْ یُطْمِعَ نَفْسَهُ فِی إِضْلَالِنَا عَنْ طَاعَتِکَ[٥٢٥]؛
خدایا! به تو پناه میبرم از... طمع بستن او به گمراه کردن ما از راه بندگیات.
امام٧ با پناه بردن به خداوند متعال، از او مسئلت دارد تا اشتیاق و طمعِ شیطان را در گمراه کردن انسانها از راه بندگی، ناموفق بگرداند.
٤. فریبکاری، برای انجام معصیت
خدعه و نیرنگ در راستای انجام معصیت، از تلاشهایی است که شیطان در جهت انحراف عملیِ انسانها دارد. قرآن، شیطان را عامل امرکننده به بدی، گناه و کفرگویی به خدا میداند:
[٥٢٣]. مائده، آیۀ ٩١.
[٥٢٤]. صحیفۀ سجادیه، دعای ٣١، ص١٤٠.
[٥٢٥]. همان، دعای ١٧، ص٨٦.