انتقال روایت بدون کاستی و فزونی[١٨٥]، شرط دیگری است که باید راوی آن را رعایت کند. حفظ سخن و ادای آن همان‌گونه که آن را سماع کرده است، در روایات نبوی[١٨٦]، علوی[١٨٧] و امام صادق٧[١٨٨] آمده است.

علم به جوانب موضوع

راوی باید به زوایای آنچه می‌گوید، علم داشته باشد. از دیدگاه شریعت، راوی تنها ناقل روایت نیست، بلکه باید عالمی باشد که در نقل روایت بتواند دین صحیح را به مخاطب منتقل سازد. این‌جاست که فرق راویِ روایت معصوم در نگاه اهل‌بیت: با راوی به معنای صرفاً گزارش‌گر متفاوت می‌شود. امام علی٧ در پاسخ به سلیم بن قیس، گروهی از راویان را فاقد علم به جوانب یک موضوع می‌داند و نقل مطالب ایشان _ را که در نقل هم راست‌گو هستند _ صحیح نمی‌شمارد.[١٨٩]

پیامبر خدا٦ هم تنها نقل هر آنچه را که راوی می‌شنود صحیح و کامل ندانسته، آن را نوعی دروغ می‌دانند[١٩٠] و مردم را از روایت‌گریِ غیرعالمانه برحذر داشته‌اند.[١٩١] در بیان آن حضرت، لازمۀ روایت از ایشان، دانش است و اگر کسی فاقد چنین دانشی باشد، گاهی به عمد بر آن ‌حضرت دروغ بسته است.[١٩٢]

به بیان دیگر، روایت‌گری در عصر حضور معصومان: به نوعی هم‌سان با فتوا دادن بوده است[١٩٣]؛ از این رو لازم بوده که راویان در نقل روایت، علم کافی به جوانب موضوع داشته باشند. چه بسا روایت: «أعربوا حدیثنا فإنّا قوم فصحاء»[١٩٤] نیز به جهات علمی

[١٨٥]. «...یسمع الحدیث فیحدث به کما سمعه لایزید فیه و لاینقص‌ منه»؛ الکافی، ج١، ص٥١، ح٢٤.

[١٨٦]. همان، ص٤٠٣، ح١؛ خصال، ص١٤٩، ح١٨٢.

[١٨٧]. الکافی، ج١، ص٣٣٩، ح١٣؛ الغیبة(نعمانی)، ص١٣٧، ح٢.

[١٨٨]. الکافی، ج١، ص٥١، ح٢٤.

[١٨٩]. همان، ص٦٢، ح١.

[١٩٠]. الصحیح (مسلم)، ج١، ص١٠، ح٥.

[١٩١]. سنن ترمذی، ج٥، ص١٩٩، ح٢٩٥١؛ مسند ابنحنبل، ج١، ص٦٢٩، ح٢٦٧٥.

[١٩٢]. سنن ترمذی، ج٥، ص١٩٩، ح٢٩٥١؛ مسند ابنحنبل، ج١، ص٦٢٩، ح٢٦٧٥.

[١٩٣]. تهذیب الأحکام، ج٦، ص٢٩٥، ح٨٢٣.

[١٩٤]. الکافی، ج١، ص٥٢، ح١٣.